Tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. (Ảnh minh họa: Nguồn Internet)

Chương trình nhằm triển khai thống nhất, đồng bộ các nhiệm vụ theo Kết luận số 76-KL/TW và Kế hoạch số 06-KH/TW; đồng thời cụ thể hóa trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương. Các nhiệm vụ được yêu cầu xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, sản phẩm, thời hạn hoàn thành và cơ chế theo dõi, kiểm tra, đánh giá, bảo đảm nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả.

Chương trình hành động tập trung vào 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, gồm: quán triệt và xây dựng kế hoạch triển khai; hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cắt giảm thủ tục hành chính; nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt và mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân; nghiên cứu khung tổ chức hệ thống hành chính nhà nước phù hợp với mô hình mới; hoàn thiện tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức và bảo đảm nguồn lực cho cấp xã; sắp xếp, tinh gọn bộ máy bên trong các bộ, cơ quan ngang bộ và mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập; cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu; xử lý hiệu quả trụ sở, tài sản công, hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp.

Một trọng tâm lớn của Nghị quyết là hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và kiểm soát quyền lực. Các bộ, cơ quan ngang bộ được yêu cầu đẩy nhanh rà soát, ban hành các văn bản pháp luật, kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế cho địa phương; xử lý các quy định còn chồng chéo, giao thoa hoặc chưa phù hợp với mô hình chính quyền mới. Việc phân cấp, phân quyền phải đi kèm nhân lực, kinh phí, dữ liệu, hạ tầng số, hướng dẫn chuyên môn và công cụ thực thi, tránh tình trạng giao nhiệm vụ nhưng không bảo đảm điều kiện thực hiện.

Bộ Tư pháp được giao chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan, trong đó có Bảo hiểm xã hội Việt Nam, rà soát, cắt giảm các thủ tục xác nhận, xác minh, xin ý kiến, thỏa thuận trong giải quyết hồ sơ, ưu tiên khai thác dữ liệu và liên thông điện tử giữa các cơ quan nhà nước. Mục tiêu là giảm yêu cầu người dân, doanh nghiệp phải cung cấp lại thông tin đã có, nâng cao tính thống nhất và hiệu quả trong giải quyết thủ tục hành chính.

Bộ Nội vụ được giao chủ trì sửa đổi, bổ sung hoặc đề xuất điều chỉnh các quy định pháp luật liên quan đến tổ chức bộ máy, hoàn thành trong tháng 10/2026. Bộ cũng tiếp tục rà soát việc phân cấp, phân quyền cho địa phương, nhất là cấp xã, theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, đồng thời hoàn thiện cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Bộ Tài chính có nhiệm vụ cập nhật, hoàn thiện các quy định về cơ chế, định mức, tiêu chí phân bổ ngân sách cho cấp xã; hướng dẫn phân cấp quản lý tài sản công và tài sản kết cấu hạ tầng của các đơn vị sự nghiệp sau sắp xếp, dự kiến hoàn thành trong tháng 10/2026.

Đáng chú ý, Nghị quyết yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ hoàn thành sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong trong tháng 10/2026, đồng bộ với phân cấp, phân quyền. Cùng với đó là tiếp tục sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập.

Trong lĩnh vực giáo dục, cơ sở giáo dục đại học công lập được định hướng sắp xếp, tổ chức lại, trong đó giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập, hoàn thành trước ngày 1/4/2027. Đối với giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên, mục tiêu là giảm tối thiểu 30% số cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, hoàn thành trước ngày 1/10/2026.

Trong lĩnh vực y tế, Bộ Y tế được giao sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị trực thuộc; hoàn thiện mô hình trạm y tế cấp xã để bảo đảm cung ứng dịch vụ y tế cơ bản, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân ngay tại cơ sở. Đồng thời, phối hợp với địa phương bổ sung nhân lực, trang thiết bị, cơ sở vật chất và thuốc thiết yếu cho tuyến cơ sở.

Đặc biệt, Bộ Y tế phải xây dựng, hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử trên VNeID và kết nối dữ liệu y tế từ cấp xã đến cấp tỉnh trong tháng 10/2026. Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ người dân trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Nghị quyết 221/NQ-CP cũng yêu cầu tiếp tục sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, cơ sở giáo dục và cơ sở y tế tại địa phương, đồng thời xử lý hiệu quả trụ sở, tài sản công, hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp. Qua đó, Chính phủ hướng tới xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; phân cấp, phân quyền thực chất; tăng tính chủ động, trách nhiệm của địa phương và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp./.