Lá phiếu của ngày Tổng tuyển cử đầu tiên không chỉ bầu ra Quốc hội khóa I, mà còn xác lập nền tảng chính danh cho Nhà nước Việt Nam mới. Như nhiều đồng chí lãnh đạo của Đảng và Nhà nước đã khẳng định, chính cuộc Tổng tuyển cử này đã tạo dựng cơ sở pháp lý - chính trị vững chắc để chính quyền cách mạng chuyển từ tính chất giành được bằng đấu tranh sang tính chất được Nhân dân trao quyền, qua đó khẳng định vị thế của Việt Nam trong nước và trên trường quốc tế.

Tinh thần Tổng tuyển cử năm 1946 chỉ thực sự được tiếp nối khi được chuyển hóa thành chất lượng hoạt động của các thiết chế nhà nước, trước hết là Quốc hội trong vai trò lập pháp và giám sát, và Chính phủ trong vai trò điều hành, tổ chức thực thi.

Quốc hội được bầu ra từ Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 vì thế trở thành thiết chế đại diện cao nhất của Nhân dân, là kết quả trực tiếp của việc Nhân dân lần đầu tiên thực hiện quyền làm chủ thông qua bầu cử phổ thông, bình đẳng và trực tiếp. Sự tham gia rộng rãi, tự giác và đầy trách nhiệm của cử tri cả nước trong cuộc bầu cử đầu tiên đã phản ánh rõ ý thức làm chủ và khát vọng tự quyết mạnh mẽ của Nhân dân Việt Nam sau hàng thế kỷ mất độc lập.

Trải qua 80 năm, giá trị bền vững của ngày 6/1/1946 không chỉ nằm ở dấu ấn lịch sử, mà còn ở mô hình quyền lực nhà nước được hình thành từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên và được duy trì, phát triển cho đến ngày nay. Đó là mô hình trong đó Quốc hội giữ vai trò trung tâm trong việc thể chế hóa ý chí, nguyện vọng của Nhân dân; quyền lực nhà nước được vận hành trên cơ sở ủy quyền, kiểm soát và trách nhiệm giải trình, chứ không thuần túy bằng mệnh lệnh hành chính. Tinh thần ấy đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Việt Nam từ những ngày đầu lập quốc.

Từ quyền làm chủ chính trị được xác lập năm 1946, quá trình phát triển của đất nước đặt ra ngày càng cao yêu cầu đối với chất lượng hoạt động của bộ máy nhà nước, trong đó có Quốc hội và Chính phủ. Nếu như trong những giai đoạn trước, nhiệm vụ trọng tâm là xác lập và bảo vệ nền độc lập, thì trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu nổi bật là nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, kiến tạo phát triển, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Quyền làm chủ của Nhân dân ngày nay không chỉ thể hiện ở việc tham gia bầu cử, giám sát, mà còn ở quyền được thụ hưởng một môi trường thể chế minh bạch, ổn định và thuận lợi cho phát triển.

Trong bối cảnh đó, tinh thần của Tổng tuyển cử năm 1946 chỉ thực sự được tiếp nối khi được chuyển hóa thành chất lượng hoạt động thực chất của các thiết chế nhà nước, trước hết là Quốc hội trong vai trò lập pháp, giám sát và Chính phủ trong vai trò điều hành, tổ chức thực thi. Một Chính phủ kiến tạo, hành động, đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp; dám cải cách, dám đổi mới trên nền tảng kỷ cương pháp luật và lợi ích lâu dài của quốc gia chính là cách để giá trị của lá phiếu năm xưa tiếp tục được hiện thực hóa trong đời sống hôm nay.

Thực tiễn những năm gần đây cho thấy, các nỗ lực hoàn thiện thể chế, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số đang từng bước làm thay đổi phương thức vận hành của bộ máy công quyền. Đây không chỉ là những cải cách về kỹ thuật quản lý, mà còn là sự tiếp nối tinh thần chính trị của năm 1946 trong điều kiện phát triển mới: đưa quyền lực nhà nước lại gần hơn với người dân, tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả phục vụ.

Khi thủ tục hành chính được đơn giản hóa, dữ liệu được kết nối, các quyết định điều hành được xây dựng trên cơ sở bằng chứng và phản hồi từ thực tiễn, thì quyền làm chủ của Nhân dân không còn là khái niệm trừu tượng, mà được cảm nhận cụ thể trong từng dịch vụ công, từng chính sách đi vào cuộc sống. Đó cũng là thước đo thực chất của một nền quản trị hiện đại và một Chính phủ kiến tạo phát triển.

Kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên vì thế không chỉ là dịp để ôn lại một sự kiện lịch sử trọng đại, mà còn là cơ hội để củng cố niềm tin của Nhân dân vào các thiết chế đại diện và điều hành của Nhà nước. Từ lá phiếu năm 1946 đến khát vọng kiến tạo tương lai hôm nay là một mạch nối liên tục, trong đó Quốc hội và Chính phủ giữ vai trò then chốt trong việc biến sự lãnh đạo của Đảng, ý chí của Nhân dân thành chính sách, biến chính sách thành hành động, và biến hành động thành những giá trị phát triển bền vững vì hạnh phúc, ấm no của Nhân dân./.