Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì buổi làm việc. (Ảnh: VGP)

Trước đó, tại Phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật ngày 18/8, Chính phủ đã cho ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia. Sau khi Chính phủ thông qua dự án Luật, Bộ Y tế được giao khẩn trương nghiên cứu, bổ sung nội dung về quản lý trang, thiết bị y tế. Trên cơ sở báo cáo của Bộ Y tế, Thủ tướng đã đồng ý bổ sung nội dung này vào dự án Luật.

Phát biểu tại cuộc làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, việc sửa đổi các quy định lần này nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ những vướng mắc phát sinh từ thực tiễn, nhất là trong cơ chế quản lý, phân phối thuốc và thiết bị y tế.

Thời gian qua, Chính phủ đã nhận được nhiều ý kiến từ các chuyên gia, bệnh viện và các đơn vị trong ngành. Thực tiễn cho thấy vẫn còn những vướng mắc, kẽ hở cả trong quy định pháp luật và quá trình tổ chức thực hiện. Đây là vấn đề lớn, cấp thiết và được xã hội đặc biệt quan tâm. Vì vậy, Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế nghiên cứu, đề xuất giải pháp tháo gỡ triệt để các vướng mắc, bất cập, điểm nghẽn, xây dựng cơ chế quản lý thông thoáng, minh bạch nhưng phải kiểm soát được, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, giảm khâu trung gian và giảm giá thành.

Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm người dân được tiếp cận thuốc, thiết bị y tế có chất lượng cao, giá thành hợp lý, đồng thời hạn chế tối đa các chi phí không cần thiết và ngăn ngừa hành vi trục lợi, vi phạm pháp luật.

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung đánh giá thực trạng quản lý trang, thiết bị y tế và phân phối dược; phân tích những hạn chế, bất cập, nguyên nhân khách quan, chủ quan; đồng thời thảo luận các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm khâu trung gian, tiết kiệm chi phí và bảo đảm cung ứng kịp thời thuốc, thiết bị y tế phục vụ khám, chữa bệnh.

Các nội dung được xem xét để đưa vào dự án Luật gồm quản lý trang, thiết bị y tế trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh và quản lý phân phối dược trong Luật Dược; đồng thời xác định những quy định cần sửa đổi, bổ sung ngay tại các nghị định, thông tư và tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực hiện.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng đánh giá thời gian qua, Bộ Y tế và các cơ quan liên quan đã có nhiều nỗ lực trong công tác khám, chữa bệnh, quản lý thiết bị y tế và phân phối dược; từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ các vướng mắc trong mua sắm, minh bạch hóa thông tin, công khai niêm yết giá, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng và an toàn.

Tuy nhiên, Thủ tướng cho rằng, so với yêu cầu đặt ra, nhất là tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, vẫn còn nhiều nhiệm vụ cần tiếp tục triển khai.

Theo đánh giá tại cuộc họp, năm 2025, thị trường thiết bị y tế Việt Nam đạt khoảng 2 tỷ USD và tiếp tục có xu hướng tăng. Trong khi đó, thị trường dược phẩm có quy mô khoảng 7 - 8 tỷ USD, được đánh giá là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh của khu vực và có khả năng tăng gấp đôi trong 5 năm tới, lên khoảng 15 - 16 tỷ USD.

Mức tiêu thụ thuốc bình quân đầu người của Việt Nam hiện ước khoảng 70 - 78 USD/người/năm và được dự báo tiếp tục tăng khi thu nhập của người dân được cải thiện. Nguồn thuốc sản xuất trong nước hiện đã đáp ứng tương đối tốt nhu cầu.

Tuy nhiên, lĩnh vực thiết bị y tế vẫn còn nhiều hạn chế. Năng lực sản xuất trong nước chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu, mức độ phụ thuộc vào hàng nhập khẩu còn lớn, giá thành còn cao. Hệ thống quy định pháp luật chưa thực sự đồng bộ, cụ thể và đầy đủ; nguồn nhân lực chất lượng cao còn hạn chế. Tại một số nơi còn tâm lý sợ trách nhiệm trong mua sắm, đấu thầu; công tác quản lý vòng đời, bảo trì, bảo dưỡng thiết bị tại các cơ sở y tế chưa chặt chẽ.

Định hướng thời gian tới, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách làm trong quản lý lĩnh vực y tế; không cầu toàn nhưng phải từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng chất lượng hơn, minh bạch hơn và phù hợp thực tiễn.

Đối với thuốc và thiết bị y tế, phải bảo đảm nguồn cung đầy đủ, an toàn, chất lượng với giá thành hợp lý; vận hành theo cơ chế thị trường nhưng đi đôi với sự quản lý, kiểm soát của Nhà nước, bởi đây là những mặt hàng thiết yếu, liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng người dân.

Một trong những yêu cầu trọng tâm được Thủ tướng nhấn mạnh là kiểm soát chặt chẽ giá thành từ gốc. Theo đó, cần quản lý giá xuyên suốt từ nhà sản xuất, nhà cung cấp, cửa khẩu đến doanh nghiệp, bệnh viện và người bệnh thông qua cơ chế liên thông dữ liệu; công khai giá từng loại thuốc, thiết bị y tế; xây dựng cơ chế kiểm soát biên độ lợi nhuận hợp lý, đặc biệt là thực hiện nghiêm quy định về niêm yết giá.

Thủ tướng yêu cầu cắt giảm các khâu trung gian trong phân phối, số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng và thúc đẩy các chuỗi bán lẻ hiện đại ký kết trực tiếp với các tập đoàn dược phẩm, doanh nghiệp sản xuất. Cùng với đó, cải cách cơ chế đấu thầu, đàm phán thông qua đấu thầu tập trung cấp quốc gia hoặc đàm phán giá trực tiếp với nhà sản xuất; cương quyết loại bỏ các chi phí trung gian, môi giới không cần thiết cả ở thị trường quốc tế và trong nước.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông dữ liệu cũng được xác định là giải pháp quan trọng. Toàn bộ chuỗi cung ứng từ nhà máy sản xuất, kho nhập khẩu, doanh nghiệp phân phối đến nhà thuốc bán lẻ cần từng bước được số hóa, kết nối qua hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dược và trang thiết bị y tế. Đồng thời, quy hoạch, hiện đại hóa hạ tầng phân phối, xây dựng các trung tâm logistics dược phẩm tập trung và phát triển các chuỗi bán lẻ hiện đại.

Thủ tướng cũng yêu cầu nâng cao năng lực và hướng dẫn các cơ sở y tế trong mua sắm, đấu thầu; chủ động đề xuất các quy định đặc thù đối với thuốc, thiết bị y tế trong quá trình sửa đổi Luật Đấu thầu. Đồng thời, thúc đẩy sản xuất trong nước, nghiên cứu chính sách khuyến khích các tập đoàn đa quốc gia liên doanh, liên kết với doanh nghiệp Việt Nam, qua đó tăng khả năng tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng.

Bên cạnh các giải pháp đối với thuốc và thiết bị y tế, Thủ tướng yêu cầu tập trung thống nhất một đầu mối quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương; xác định rõ các quy định pháp luật chuyên ngành có liên quan và phân công cụ thể trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Với yêu cầu kiểm soát giá từ gốc, giảm khâu trung gian, số hóa chuỗi cung ứng và tăng cường minh bạch, các giải pháp được Thủ tướng chỉ đạo hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tiết kiệm chi phí và quan trọng hơn là giúp người dân được tiếp cận thuốc, thiết bị y tế chất lượng với giá thành hợp lý, góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và bảo vệ sức khỏe nhân dân./.