Theo Nghị định, việc bố trí tỷ lệ công chức theo vị trí việc làm không áp dụng đối với Thứ trưởng và tương đương hoặc công chức đảm nhiệm vị trí chuyên gia cao cấp. Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt vị trí việc làm sẽ quyết định và điều chỉnh tỷ lệ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quy mô tổ chức và yêu cầu công tác của từng đơn vị.

Việc xếp ngạch công chức theo vị trí việc làm đối với công chức chuyên môn, nghiệp vụ phải căn cứ bản mô tả công việc, khung năng lực của vị trí việc làm.

Tại các bộ, tỷ lệ công chức bố trí theo từng nhóm ngạch được quy định cụ thể. Đối với ngạch chuyên viên cao cấp và tương đương, các Vụ tham mưu chuyên sâu không vượt quá 40% tổng biên chế, các Vụ tham mưu tổng hợp hoặc tham mưu công tác nội bộ không quá 30%. Cục loại 1 không vượt quá 25%, Cục loại 2 không quá 35%, và Văn phòng bộ không vượt quá 20%. Đối với ngạch chuyên viên chính và tương đương, tỷ lệ công chức được bố trí trong các Vụ chuyên sâu tối đa là 40%; các Vụ tổng hợp và quản trị nội bộ tối đa 50%; Cục loại 1 tối đa 40%; Cục loại 2 tối đa 50%; và Văn phòng bộ tối đa 50%. Số công chức còn lại được bố trí ở các ngạch chuyên viên, cán sự và nhân viên.

Tại cấp tỉnh và cấp xã, tỷ lệ bố trí theo ngạch cũng được xác định rõ. Người đứng đầu cơ quan chuyên môn cấp tỉnh được xếp 100% vào ngạch chuyên viên cao cấp; cấp phó người đứng đầu không vượt quá 50% tổng số cấp phó. Ở ngạch chuyên viên chính, công chức tại cơ quan chuyên môn thuộc tỉnh không vượt quá 50% tổng biên chế; tại cơ quan chuyên môn thuộc xã, người đứng đầu được xếp 100% vào ngạch tương ứng, cấp phó không vượt quá 50%. Phần còn lại được phân bổ vào các nhóm ngạch chuyên viên, cán sự và nhân viên.

Nghị định khẳng định nguyên tắc công chức được bố trí vào vị trí việc làm nào thì xếp ngạch tương ứng với vị trí đó, căn cứ vào bản mô tả công việc và khung năng lực. Công chức lãnh đạo, quản lý khi xếp ngạch phải đáp ứng yêu cầu chuyên môn tại cơ quan mình. Việc xếp ngạch theo vị trí đứng đầu không áp dụng với trường hợp được giao quyền tạm thời.

Về lộ trình thực hiện, chậm nhất đến ngày 01/7/2026, các bộ, ngành và địa phương phải ban hành quyết định phê duyệt vị trí việc làm theo quy định mới. Đến ngày 01/7/2027, phải hoàn thành bố trí công chức vào vị trí việc làm và xếp ngạch tương ứng đối với công chức tuyển dụng trước 01/7/2025. Trường hợp số lượng công chức theo từng ngạch vượt tỷ lệ quy định, cơ quan sử dụng công chức phải sắp xếp lại để bảo đảm tuân thủ quy định và không thực hiện nâng ngạch đối với vị trí đã vượt tỷ lệ cho đến khi cân đối hoàn thành.

Nghị định số 361/2025/NĐ-CP được kỳ vọng góp phần kiện toàn đội ngũ công chức, bảo đảm cơ cấu ngạch phù hợp, tiết kiệm nguồn lực và nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương đến địa phương./.