21 ngày giành lại sự sống

Sáng 18/8, tại phòng ghép tế bào gốc, Trung tâm Huyết học - Truyền máu, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), anh Hà Xuân K, 49 tuổi, quê Hưng Yên, chuẩn bị được xuất viện sau 21 ngày điều trị trong phòng vô trùng.

“Tôi thấy mình như được tái sinh, sức khỏe tốt, ăn khỏe”, anh K phấn khởi chia sẻ.

Niềm vui của người đàn ông 49 tuổi càng trở nên đặc biệt bởi hành trình đến với ca ghép tế bào gốc không hề dễ dàng. Trước đó, anh vốn khỏe mạnh, không nghĩ mình có thể mắc một căn bệnh máu ác tính.

Giám đốc Bệnh viện 19-8 Nguyễn Tiến Quang và các bác sĩ tặng hoa chúc mừng bệnh nhân Hà Xuân K xuất viện.

Tháng 8/2025, anh bắt đầu xuất hiện những cơn đau âm ỉ vùng sườn trái. Đi khám, anh được chẩn đoán sỏi thận. Tuy nhiên, sau một thời gian, cơn đau ngày càng tăng, đến mức không thể chịu đựng, anh lên Hà Nội kiểm tra.

Kết quả chụp cộng hưởng từ phát hiện tổn thương tại cột sống. Qua các xét nghiệm chuyên sâu, các bác sĩ xác định anh mắc đa u tủy xương và được phẫu thuật tại Bệnh viện K.

Căn bệnh khiến sức khỏe anh suy giảm nhanh chóng. Những cơn đau kéo dài, tình trạng không ăn được và sụt cân khiến cơ thể ngày càng suy kiệt. Sau quá trình điều trị và đánh giá chuyên môn, anh đủ điều kiện ghép tế bào gốc và lựa chọn Bệnh viện 19-8 để thực hiện kỹ thuật này.

“Ở Bệnh viện 19-8, tôi được các bác sĩ, điều dưỡng chăm sóc rất tận tình. Những ngày đầu sau ghép, tôi đau đớn, không ăn uống được, chỉ nôn. Các bác sĩ luôn ở bên động viên, điều dưỡng chăm sóc chu đáo. Tôi đã vượt qua được giai đoạn nguy hiểm”, anh K kể.

Theo ThS.BSCKI Phạm Thị Việt Anh, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Huyết học - Truyền máu, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), ca ghép diễn ra thành công, sức khỏe người bệnh hồi phục nhanh chóng. Đây là ca ghép tế bào gốc tạo máu thứ ba được thực hiện tại Bệnh viện 19-8 từ đầu năm 2026 và là ca đầu tiên bệnh viện tự chủ hoàn toàn về kỹ thuật.

Thăm, tặng hoa và chúc mừng người bệnh xuất viện, Đại tá, PGS, TS Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Bệnh viện 19-8, căn dặn anh K tiếp tục giữ gìn sức khỏe, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và theo dõi sức khỏe theo lịch hẹn.

Thành công của ca ghép cũng mở thêm hy vọng cho những bệnh nhân đang điều trị tại Trung tâm Huyết học - Truyền máu. Ngay sau ca ghép này, Trung tâm chuẩn bị thực hiện ghép tế bào gốc cho hai bệnh nhân đa u tủy xương, gồm một nam bệnh nhân 40 tuổi và một nữ bệnh nhân 52 tuổi. Cả hai ca ghép dự kiến cũng được bệnh viện tự chủ hoàn toàn.

Hai bệnh nhân mắc đa u tuỷ xương đang chờ ghép tế bào gốc.

Tại Trung tâm Huyết học - Truyền máu, Bệnh viện 19-8, hiện có hơn 40 bệnh nhân điều trị nội trú, trong đó gần 30 người mắc các bệnh máu ác tính. Riêng bệnh nhân đa u tủy xương có hơn 20 trường hợp, nhiều người được chỉ định ghép tế bào gốc.

Theo BS Phạm Thị Việt Anh, trong điều trị bệnh lý huyết học ác tính, có những trường hợp người bệnh không chỉ cần một loại thuốc mới mà cần phương pháp điều trị chuyên sâu, có hiệu quả cao và tạo ra cơ hội kiểm soát bệnh trong thời gian dài. Ghép tế bào gốc tạo máu là một trong những phương pháp như vậy. Để đưa kỹ thuật chuyên sâu đến gần hơn với người bệnh, Bệnh viện 19-8 đã triển khai đơn vị ghép tế bào gốc tạo máu, từng bước làm chủ toàn bộ quy trình kỹ thuật, bảo đảm an toàn, hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tiễn. Ghép tế bào gốc tạo máu tự thân được sử dụng trong điều trị nhiều bệnh lý, trong đó có đa u tủy xương và một số thể u lympho. Phương pháp này có thể giúp kéo dài thời gian ổn định bệnh so với một số liệu pháp hóa trị thông thường.

Theo BS Phạm Thị Việt Anh, thực tế tại Bệnh viện 19-8, hai trường hợp ghép đầu tiên đã đạt mốc 12 năm mới ghi nhận tái phát. Khoảng thời gian không tái phát có thể dao động từ 3 đến 10 năm, tùy thuộc đáp ứng điều trị của từng người bệnh. Sau ghép, người bệnh có cơ hội trở lại cuộc sống bình thường, tự sinh hoạt và thực hiện những công việc phù hợp với sức khỏe mà không phải phụ thuộc lâu dài vào người chăm sóc.

BHYT đồng hành trong hành trình điều trị

Bên cạnh yếu tố chuyên môn, một vấn đề được người bệnh đặc biệt quan tâm là chi phí điều trị. Các kỹ thuật ghép tế bào gốc tạo máu đòi hỏi hệ thống cơ sở vật chất chuyên biệt, đội ngũ nhân lực có trình độ cao, thuốc, hóa chất, chế phẩm máu, chăm sóc dinh dưỡng và kiểm soát nhiễm khuẩn. Vì vậy, chi phí điều trị là mối lo không nhỏ đối với người bệnh và gia đình.

Theo BS Phạm Thị Việt Anh, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Huyết học - Truyền máu, Bệnh viện 19-8: Hầu như tất cả chi phí trong giai đoạn ghép tế bào gốc đều được BHYT chi trả, ngoại trừ một số loại thuốc hóa chất hiếm chưa thuộc phạm vi thanh toán. Chi phí ghép tế bào gốc tại Việt Nam được đánh giá là rất phù hợp cho người bệnh.

Đây là điểm tựa quan trọng đối với người bệnh mắc bệnh máu ác tính, bởi quá trình điều trị thường kéo dài, trong khi khả năng lao động và thu nhập của người bệnh có thể suy giảm đáng kể.

So với một số thuốc điều trị mới có chi phí hàng trăm triệu đồng cho một đợt điều trị nếu chưa được BHYT chi trả, ghép tế bào gốc có thể giúp người bệnh giảm đáng kể gánh nặng tài chính. Sau khi hoàn thành quá trình ghép, người bệnh chủ yếu cần theo dõi và tái khám theo chỉ định, thay vì phải liên tục điều trị bằng hóa chất trong thời gian dài.

Từ một ca bệnh cụ thể có thể thấy rõ hơn giá trị của chính sách BHYT. Khi kỹ thuật y tế ngày càng phát triển, người bệnh không chỉ có thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị hiện đại mà còn được quỹ BHYT chia sẻ một phần đáng kể chi phí trong phạm vi quyền lợi.

Không chỉ với người mắc đa u tủy xương, BHYT đang trở thành điểm tựa của hàng triệu người dân khi phải đối mặt với bệnh tật.

Theo số liệu của BHXH Việt Nam, bình quân mỗi năm cả nước có khoảng 164,7 triệu lượt khám, chữa bệnh BHYT, với tổng chi phí hơn 101 nghìn tỷ đồng. Năm 2025, số lượt khám, chữa bệnh BHYT tăng lên 195,1 triệu lượt, tổng số chi đề nghị thanh toán khoảng 166,4 nghìn tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước có khoảng 94,5 triệu lượt khám, chữa bệnh BHYT, với tổng số chi 84.764,7 tỷ đồng, tăng 8.420,5 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, quỹ BHYT đã chi trả cho nhiều trường hợp bệnh nặng, bệnh hiếm, chi phí điều trị rất lớn. Có trường hợp bệnh hiếm được quỹ BHYT thanh toán gần 6,7 tỷ đồng, góp phần duy trì sự sống và giảm gánh nặng cho gia đình.

Những con số ấy không chỉ phản ánh quy mô của một quỹ tài chính mà còn cho thấy ý nghĩa nhân văn của chính sách BHYT. Khi một người khỏe mạnh tham gia BHYT, khoản đóng góp của họ tạo thành nguồn lực chung để chia sẻ với những người không may mắc bệnh. Khi chính người tham gia gặp rủi ro, quỹ lại trở thành điểm tựa giúp họ vượt qua gánh nặng chi phí điều trị.

Trong trường hợp người bệnh phải sử dụng kỹ thuật cao, chi phí lớn như ghép tế bào gốc tạo máu, giá trị của tấm thẻ BHYT càng được thể hiện rõ. Nếu không có BHYT, một ca điều trị dài ngày có thể trở thành gánh nặng vượt quá khả năng của nhiều gia đình. Khi ấy, nguy cơ người bệnh phải trì hoãn hoặc gián đoạn điều trị có thể tăng lên, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội kiểm soát bệnh.

Bởi vậy, BHYT không chỉ là một chính sách hỗ trợ tài chính khi ốm đau. Đó còn là cơ chế chia sẻ rủi ro trong cộng đồng, bảo đảm để người dân có thêm khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, kể cả những kỹ thuật y tế chuyên sâu.

Từ phòng ghép tế bào gốc tại Bệnh viện 19-8, nơi những người bệnh đang từng ngày chờ đợi cơ hội trở về với cuộc sống bình thường, có thể thấy rõ hơn ý nghĩa ấy. Đằng sau cơ hội ấy là nỗ lực làm chủ kỹ thuật của đội ngũ y tế, sự tiến bộ của y học và một chính sách BHYT đã âm thầm đồng hành cùng người bệnh trong những thời khắc khó khăn nhất.

Một tấm thẻ BHYT nhỏ bé có thể không nhìn thấy giá trị khi người ta đang khỏe mạnh. Nhưng khi bệnh tật bất ngờ ập đến, đó có thể là một trong những điểm tựa quan trọng giúp người bệnh tiếp tục điều trị, giữ lại hy vọng và mở thêm một cánh cửa trở về với cuộc sống.

Đó cũng là giá trị cốt lõi của BHYT: không để người bệnh phải đơn độc trước rủi ro sức khỏe, không để chi phí điều trị trở thành rào cản trên hành trình giành lại sự sống./.