Thông tư được ban hành trên cơ sở Luật BHXH năm 2024, Luật BHYT sửa đổi, bổ sung năm 2024, Luật Giao dịch điện tử năm 2023 và các nghị định của Chính phủ quy định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH, BHYT và Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm. Việc ban hành Thông tư nhằm cụ thể hóa các quy định của pháp luật, bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện, đồng thời tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình tham gia và thụ hưởng chính sách.

Ảnh minh họa - nguồn internet

Theo Thông tư, việc tạo lập và sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử được áp dụng đối với người tham gia BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp; người sử dụng lao động; các cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống BHXH Việt Nam và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Riêng đối tượng do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư.

Nguyên tắc thực hiện được xác định rõ là toàn bộ quá trình tạo lập, sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử phải được thực hiện bằng phương tiện điện tử, bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật. Thông tin ghi nhận trên sổ, thẻ điện tử phải trùng khớp với dữ liệu lưu trữ tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm; mọi thay đổi, điều chỉnh phát sinh trong quá trình tham gia, giải quyết chế độ đều được cập nhật kịp thời, chính xác.

Về sổ BHXH bản điện tử, Thông tư quy định đây là sổ do cơ quan BHXH tạo lập bằng phương tiện điện tử từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm theo mã số BHXH duy nhất. Sổ BHXH bản điện tử được lưu trữ, cập nhật thường xuyên tại kho quản lý dữ liệu điện tử của người tham gia, đồng thời được tích hợp với tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và tài khoản Bảo hiểm xã hội số (VssID). Nội dung thông tin trên sổ BHXH bản điện tử đầy đủ như sổ BHXH bản giấy, bảo đảm giá trị pháp lý trong việc giải quyết các chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp.

Đối với thẻ BHYT bản điện tử, Thông tư nêu rõ thẻ được cơ quan BHXH lập bằng phương tiện điện tử từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, gắn với mã số BHXH duy nhất của người tham gia. Thẻ BHYT bản điện tử được lưu trữ trên ứng dụng VssID, liên kết với tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và chứa đầy đủ các thông tin theo quy định của pháp luật về BHYT, phục vụ trực tiếp cho việc khám bệnh, chữa bệnh và thanh toán chi phí BHYT.

Thông tư cũng quy định rõ trách nhiệm của các bên trong quá trình tạo lập sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử. Theo đó, người tham gia và đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm kê khai, nộp hồ sơ đăng ký tham gia, điều chỉnh thông tin và thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ, kịp thời bằng phương thức giao dịch điện tử. Cơ quan BHXH có trách nhiệm tiếp nhận, cập nhật, xử lý hồ sơ, ghi nhận và xác thực sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm; đồng thời trả kết quả vào kho dữ liệu điện tử hoặc hòm thư điện tử của người tham gia và đơn vị.

Về việc sử dụng sổ BHXH, thẻ BHYT bản điện tử, Thông tư quy định, khi người tham gia nộp sổ BHXH bản điện tử, các cơ quan giải quyết chế độ BHXH, bảo hiểm thất nghiệp không được yêu cầu xuất trình sổ BHXH bản giấy. Tương tự, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh BHYT không được yêu cầu người tham gia cung cấp thẻ BHYT bản giấy khi đã sử dụng thẻ BHYT bản điện tử và có trách nhiệm tra cứu giá trị sử dụng thẻ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm.

Thông tư cũng dành riêng điều khoản chuyển tiếp nhằm bảo đảm quyền lợi của người tham gia. Theo đó, các sổ BHXH bản giấy chưa được giải quyết chế độ và chưa được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm sẽ tiếp tục được cơ quan BHXH cập nhật để làm căn cứ giải quyết chế độ. Thẻ BHYT đang thể hiện trên ứng dụng VssID được cấp trước ngày Thông tư có hiệu lực tiếp tục có giá trị pháp lý như thẻ giấy và được quản lý, sử dụng theo quy định mới.

Với việc ban hành Thông tư số 09/2026/TT-BTC, Bộ Tài chính và BHXH Việt Nam tiếp tục khẳng định quyết tâm đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo hiểm, xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn, góp phần thực hiện mục tiêu cải cách hành chính, phát triển Chính phủ số trong giai đoạn mới./.