Toàn cảnh phiên thảo luận; Ảnh: quochoi.vn

Cần thiết sửa đổi từ “hỗ trợ” sang “phát triển” doanh nghiệp nhỏ và vừa

Thảo luận về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất sáng ngày 28/9, nhiệm kỳ khóa XVI, các đại biểu cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa để dành sự ưu tiên, quan tâm phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa nhiều hơn, bởi đây là lực lượng doanh nghiệp rất quan trọng, đóng góp nhiều hơn, hiệu quả hơn cho sự phát triển của đất nước.

Đại biểu Nguyễn Văn Huy (Đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên) cũng thống nhất với sự cần thiết xây dựng Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa và đánh giá cao sự chuẩn bị của cơ quan soạn thảo. Đại biểu ghi nhận dự thảo Luật đã có nhiều đổi mới, chuyển từ tư duy chủ yếu là hỗ trợ sang tư duy phát triển doanh nghiệp, chú trọng đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tham gia chuỗi giá trị và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước.

Các ý kiến đánh giá, dự thảo Luật đã thể hiện nhiều điểm mới tích cực hỗ trợ cho nguồn vốn, tăng khả năng tiếp cận thị trường, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, xanh, tạo điều kiện cho hộ kinh doanh. Đặc biệt ,việc địa phương có hỗ trợ đơn giản hóa thủ tục hành chính rất thiết thực đối với các doanh nghiệp.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ để chính sách thực sự đến đúng đối tượng, giảm chi phí tuân thủ và tạo động lực cho doanh nghiệp phát triển.

Một vấn đề khác được các đại biểu quan tâm là chính sách ưu đãi thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

ĐBQH Trần Văn Lâm Đoàn ĐBQH Bắc Ninh đề nghị cân nhắc quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp tại khoản 2 Điều 9.

Đánh giá tổng quan, ĐBQH Lã Thanh Tân Đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng đề nghị việc hoàn thiện dự thảo Luật cần chuyển từ hỗ trợ sang phát triển; từ chính sách phân tán sang kiến trúc pháp luật thống nhất; từ hỗ trợ theo công cụ sang hỗ trợ theo vòng đời của doanh nghiệp; từ hỗ trợ đầu vào sang quản lý bằng kết quả và đánh giá tác động. Đồng thời, cần chuyển từ tư duy duy trì doanh nghiệp ở quy mô nhỏ sang tạo điều kiện để doanh nghiệp trưởng thành và vượt ngưỡng doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Khuyến khích doanh nghiệp phát triển cả về quy mô và chất lượng

Làm rõ thêm các nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến của các đại biểu nhằm hoàn thiện dự thảo luật theo hướng hiệu quả, sát thực tiễn.

Theo Bộ trưởng, trong quá trình xây dựng các dự án luật được báo cáo tại hội nghị, cơ quan soạn thảo quán triệt 3 nguyên tắc. Thứ nhất, thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương, định hướng lớn của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương và các nghị quyết chiến lược. Thứ hai, rà soát, cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh công khai, minh bạch, dễ đoán định, giảm thời gian và chi phí tuân thủ. Thứ ba, bảo đảm phù hợp với thực tiễn và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình xây dựng luật.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn báo cáo giải trình, làm rõ những vấn đề đại biểu quan tâm; Ảnh: Đức Thanh

Bộ trưởng cho rằng các ý kiến đại biểu tập trung vào 2 nhóm vấn đề chính là tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa và các chính sách hỗ trợ.

Về tiêu chí, dự thảo Luật xác định dựa trên số liệu của năm liền kề, với số lao động bình quân không quá 300 người, đồng thời đáp ứng một trong 2 tiêu chí về vốn (không quá 150 tỷ đồng) và doanh thu (không quá 400 tỷ đồng). Theo Bộ trưởng, các tiêu chí này đã được cơ quan soạn thảo rà soát kỹ, căn cứ vào thực tế Việt Nam từ khi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được triển khai, tốc độ tăng trưởng GDP, chỉ số lạm phát cũng như tiêu chuẩn về doanh nghiệp nhỏ và vừa trên thế giới, trong đó có hướng dẫn của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).

Áp dụng tiêu chí dự kiến vào số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam, số doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 98,4% tổng số doanh nghiệp, tăng hơn 1% so với mức 97,4% theo quy định cũ. Bộ trưởng cho rằng quy định này cơ bản phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

Về chính sách hỗ trợ, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu 3 nguyên tắc: Tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp phát triển cả về quy mô và chất lượng; đồng thời bảo đảm hài hòa với khả năng cân đối của ngân sách nhà nước

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, ban hành chính sách thúc đẩy sự trưởng thành của doanh nghiệp nhỏ và vừa là nhiệm vụ then chốt để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo kinh nghiệm từ giai đoạn phát triển mạnh mẽ trên 10% của Nhật Bản, đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) chiếm tới 58% tốc độ tăng trưởng; trong đó, quy mô doanh nghiệp đóng góp 29%, đổi mới công nghệ đóng góp tỷ trọng lớn và chuyển dịch lao động đóng góp 8%.

Liên quan đến chính sách thuế, Bộ trưởng cho hay, cơ quan soạn thảo đã tính toán hài hòa với quy định của pháp luật thuế, theo 2 nguyên tắc: Hỗ trợ về nghĩa vụ thuế và giảm thiểu chi phí tuân thủ chính sách thuế. Đây cũng là vấn đề được đại biểu Quốc hội, người dân và doanh nghiệp đặc biệt quan tâm.

Một điểm mới được Bộ trưởng Bộ Tài chính làm rõ là cơ chế voucher. Theo đó, tại khoản 7 Điều 3 dự thảo Luật, voucher được quy định như một chứng chỉ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa giảm một số chi phí khi tham gia, sử dụng một số dịch vụ. Voucher được quy định rõ về thời gian và không được chuyển nhượng; khi doanh nghiệp đáp ứng điều kiện và sử dụng voucher thì được giảm chi phí dịch vụ.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến xác đáng của đại biểu để hoàn thiện dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đảm bảo chất lượng cao nhất.