Tiếp sức cho hệ thống y tế dự phòng từ chính sách

Ngày 13/3, tại Hà Nội, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã tổ chức Hội thảo trực tiếp và trực tuyến phổ biến Luật Phòng bệnh và lấy ý kiến góp ý cho dự thảo các Nghị định, Thông tư hướng dẫn thi hành luật. Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh toàn ngành Y tế đang nỗ lực hiện thực hóa các chỉ đạo mới nhất của Đảng và Nhà nước về y tế dự phòng.

Tham dự hội thảo có lãnh đạo Bộ Y tế, đại diện các bộ, ngành; lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ Y tế, Sở Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật, Bệnh viện đa khoa 19 tỉnh, thành phố từ tỉnh Quảng Trị trở ra.

Toàn cảnh Hội thảo. 

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho biết, ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15. Đây là đạo luật quan trọng nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác phòng bệnh, nhất là Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới; Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Theo đó, chuyển trọng tâm từ "tập trung khám bệnh, chữa bệnh" sang "chủ động phòng bệnh".

Để Luật Phòng bệnh được triển khai hiệu quả trong thực tiễn và đi vào cuộc sống, việc xây dựng và ban hành các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thi hành là hết sức cần thiết, nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật, bảo đảm tính khả thi, thống nhất và phù hợp với điều kiện thực tiễn của hệ thống y tế cũng như các địa phương.

Vì vậy, thời gian qua, Bộ Y tế phối hợp Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành, đơn vị trực thuộc Bộ Y tế và các cơ quan xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh; Thông tư của Bộ Y tế quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh và tiến hành xin ý kiến các Bộ, ngành, địa phương.

Trên cơ sở đó, Bộ Y tế sẽ tiếp thu, giải trình, rà soát để hoàn thiện dự thảo, trình ban hành theo quy định, qua đó góp phần hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ và khả thi khi triển khai trong thực tiễn kịp thời, hiệu quả.

Những điểm mới mang tính đột phá và nhân văn

Tiến sĩ Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, Luật Phòng bệnh gồm 6 Chương, 46 Điều, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, được xây dựng trên cơ sở kế thừa những ưu điểm của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007, đồng thời mở rộng biên độ điều chỉnh một cách mạnh mẽ.

Tiến sĩ Hoàng Minh Đức thông tin, Luật Phòng bệnh được thông qua lần này có những điểm mới mang tính đột phá như: Luật khẳng định phòng bệnh chủ động là chính, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời. Đáng chú ý, Luật không chỉ tập trung vào bệnh truyền nhiễm mà bao quát cả bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và điều kiện bảo đảm để phòng bệnh; quy định ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế dự phòng; thành lập Quỹ phòng bệnh nhằm tạo nguồn tài chính bền vững cho các hoạt động phòng bệnh.

Ảnh minh họa. (Nguồn: Internet)

Luật Phòng bệnh đặc biệt nâng cao quyền lợi của người dân như: Được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên; được bảo đảm công bằng trong tiếp cận vaccine, sinh phẩm; hỗ trợ thực hiện dinh dưỡng trong phòng bệnh cho các đối tượng, khu vực ưu tiên phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ để hỗ trợ người dân thực hiện dinh dưỡng hợp lý theo độ tuổi, ngành nghề, tình trạng sinh lý, sức khỏe, trong đó chú trọng dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời.

Mặt khác, Luật Phòng bệnh quy định về ưu đãi nhân lực làm công tác phòng bệnh như: Áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội đối với nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng; thu hút, tuyển dụng, ưu đãi, bố trí và sử dụng hợp lý nhân lực làm công tác phòng bệnh; khuyến khích cấp học bổng hoặc trợ cấp cho người học thuộc lĩnh vực phòng bệnh; cơ sở y tế dự phòng được chủ động quy định mức thu nhập tăng thêm từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước; hỗ trợ thực hiện các biện pháp dinh dưỡng trong phòng bệnh cho một số đối tượng; phát triển nguồn nhân lực làm công tác phòng bệnh.

Tại Hội thảo, đại diện các địa phương và bộ, ngành đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết vào dự thảo Nghị định và các Thông tư hướng dẫn thi hành Luật. Các nội dung như: Biện pháp khoanh vùng kiểm soát dịch, quy trình kiểm dịch y tế tại biên giới, bảo đảm an toàn sinh học trong xét nghiệm và tổ chức dự phòng rối loạn tâm thần tại cộng đồng... đã được rà soát kỹ lưỡng để đảm bảo tính khả thi khi triển khai trên thực tế./.