Ảnh minh hoạ, nguồn: Internet

Thị trường lao động hồi phục sau Tết

Ngay từ những ngày đầu làm việc sau Tết, thị trường lao động được đánh giá ổn định hơn so với nhiều năm trước. Theo báo cáo của Bộ Nội vụ và các địa phương, đã có hơn 95% người lao động quay trở lại công việc của mình trong tuần cuối tháng Hai, thể hiện sự chủ động của cả người lao động lẫn doanh nghiệp trong việc duy trì nhịp sản xuất sau kỳ nghỉ dài.

Tại TP. Hồ Chí Minh - một trong những địa bàn công nghiệp lớn nhất cả nước,  khảo sát cho thấy phần lớn doanh nghiệp duy trì được lực lượng lao động ổn định ngay sau Tết, với nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh ở các ngành sản xuất, dịch vụ, thương mại và logistics. Nhu cầu nhân lực dự báo cần thêm khoảng gần 60.000 lao động trong quý I/2026, tạo nhiều cơ hội việc làm mới cho người lao động nhưng cũng đặt doanh nghiệp trước thử thách giữ chân đội ngũ nhân sự hiện tại.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia việc làm, dù đợt “nhảy việc” sau Tết không diễn ra ồ ạt như dự báo trước đó, áp lực cung - cầu vẫn tồn tại dưới dạng “lệch pha” giữa vị trí tuyển dụng và chất lượng lao động. Đây chính là lý do chính sách an sinh xã hội, đặc biệt là các chương trình BHXH, BHYT, BHTN được xem như “mạng lưới an toàn” bổ trợ cho người lao động trong giai đoạn chuyển dịch nghề nghiệp hoặc tìm việc mới phù hợp hơn.

Trong khi nhiều người lao động xem giai đoạn sau Tết là thời điểm để tìm kiếm việc làm tốt hơn với thu nhập và chế độ phúc lợi hấp dẫn hơn thì cũng không ít ý kiến cảnh báo về rủi ro trong lựa chọn nghề nghiệp vội vàng. Theo TS. Bùi Sỹ Lợi, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội, yếu tố tâm lý “khởi đầu mới” sau Tết là nguyên nhân khiến nhiều lao động nôn nóng chuyển việc mà không cân nhắc kỹ lưỡng. Điều này thậm chí có thể khiến họ rơi vào tình trạng việc mới không ổn định hơn việc cũ, hoặc không phù hợp với năng lực nghề nghiệp. Ông cũng nhấn mạnh thách thức “lệch pha cung - cầu” ở thị trường lao động hiện tại: thiếu lao động kỹ năng cao trong khi lao động phổ thông dư thừa, tạo khoảng cách giữa nhu cầu tuyển dụng và năng lực thực tế của ứng viên.

Trong bối cảnh đó, các chính sách an sinh xã hội như BHXH, BHYT, BHTN đóng vai trò đặc biệt quan trọng: tạo cơ chế hỗ trợ thu nhập trong thời gian người lao động tìm kiếm việc làm mới, giúp họ duy trì thu nhập và chi phí sinh hoạt tối thiểu trong giai đoạn chuyển đổi nghề nghiệp. Điều này càng trở nên giá trị khi Luật Việc làm 2025 có hiệu lực từ ngày 01/1/2026 mở rộng đối tượng và chế độ thụ hưởng BHTN nhằm tăng tính linh hoạt của thị trường lao động.

BHTN không chỉ là “chiếc phao cứu sinh” tạm thời, mà còn là công cụ hữu hiệu giúp người lao động duy trì đời sống và tiếp tục nâng cao kỹ năng thông qua các chương trình đào tạo, tư vấn nghề do các trung tâm dịch vụ việc làm phối hợp tổ chức với cơ quan quản lý nhà nước. Đây là nét nhấn quan trọng trong chiến lược an sinh xã hội hiện đại và phù hợp với bối cảnh biến động việc làm sau Tết.

Xây dựng thị trường lao động toàn diện và bền vững

Để giảm thiểu tình trạng thiếu hụt lao động và gia tăng độ gắn bó của người lao động với doanh nghiệp, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp cho rằng không thể chỉ dựa vào yếu tố tiền lương hay phúc lợi ngắn hạn. Một chiến lược toàn diện bao gồm:

Chính sách đãi ngộ rõ ràng và cạnh tranh: Doanh nghiệp cần tạo ra các gói phúc lợi hấp dẫn cả về vật chất (tiền lương, thưởng, phụ cấp) lẫn tinh thần (môi trường làm việc tích cực, cơ hội thăng tiến). Điều này giúp giảm áp lực “nhảy việc” và tạo niềm tin lâu dài cho người lao động.

Đào tạo và nâng cao kỹ năng nghề: Nhu cầu tuyển dụng trong năm 2026 được dự báo tăng chủ yếu ở các ngành kỹ thuật, sản xuất và dịch vụ hiện đại, yêu cầu lao động có kỹ năng chuyên môn cao hơn. Các chương trình đào tạo lại, học nghề linh hoạt được xem là yếu tố then chốt giúp người lao động thích ứng với yêu cầu mới của thị trường.

Kết nối cung - cầu lao động: Trung tâm dịch vụ việc làm và các sàn giao dịch việc làm công lập đóng vai trò nối giữa người lao động và doanh nghiệp, giúp mở rộng cơ hội việc làm phù hợp với năng lực ứng viên. Các phiên giao dịch việc làm ngay sau Tết được đánh giá hữu ích trong việc thu hẹp khoảng cách giữa nhu cầu tuyển dụng và người lao động tìm việc.

Ngoài ra, sự tham gia của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc phổ biến chính sách lao động, BHXH, BHYT và BHTN cũng góp phần củng cố niềm tin của người lao động đối với hệ thống an sinh xã hội. Các buổi đối thoại về pháp luật lao động, bao gồm quyền lợi BHXH và điều kiện làm việc được tổ chức rộng rãi nhằm cập nhật và nâng cao nhận thức của đội ngũ lao động trước những thay đổi mới.

Trong bối cảnh đổi mới nhanh chóng của nền kinh tế, mối quan hệ giữa doanh nghiệp và người lao động dần chuyển sang quan hệ “đối tác cùng phát triển” thay vì chỉ dựa vào hợp đồng lao động đơn thuần. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến lợi ích trước mắt mà còn đồng hành về lâu dài bằng việc bảo đảm quyền lợi lâu dài của người lao động, bao gồm cả quyền lợi về BHXH, BHYT, tạo dựng đội ngũ nhân lực ổn định, cam kết gắn bó và phát triển chung.

Nhìn chung, thị trường lao động Việt Nam sau Tết Bính Ngọ 2026 đang trong quá trình ổn định, phục hồi và chuẩn bị bước sang giai đoạn phát triển mới với chất lượng nhân lực ngày càng cao hơn. Việc ghi nhận hơn 95% lao động quay trở lại làm việc, cùng với nhu cầu tuyển dụng mở rộng trong các ngành sản xuất, thương mại và dịch vụ, chứng tỏ thị trường lao động vẫn duy trì nhịp độ tích cực đầu năm.

Dù xu hướng chuyển đổi việc làm là tất yếu trong một thị trường linh hoạt, xu hướng này chỉ thực sự mang lại lợi ích nếu người lao động có kiến thức, kỹ năng và hiểu biết sâu về nghề nghiệp mục tiêu. Đồng thời, doanh nghiệp phải chủ động xây dựng chiến lược nhân sự gắn với phúc lợi bền vững, tạo môi trường làm việc hấp dẫn cho người lao động. Việc mở rộng bao phủ các chính sách BHXH, BHYT, BHTN sẽ đóng vai trò quan trọng hơn khi nền kinh tế tiếp tục hội nhập sâu rộng, yêu cầu về cạnh tranh và chất lượng lao động ngày càng được nâng cao.

Chỉ khi chính sách xã hội, doanh nghiệp và người lao động cùng chung tay xây dựng mô hình phát triển bền vững, thị trường lao động mới thực sự vận hành hiệu quả, cân bằng cung cầu, bảo đảm quyền lợi người lao động và duy trì tăng trưởng kinh tế ổn định trong dài hạn./.