An sinh cho người lao động là nền tảng phát triển doanh nghiệp

Người lao động là nguồn lực trực tiếp tạo ra giá trị, quyết định năng suất và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Vì vậy, bảo đảm quyền lợi về BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) không đơn thuần là thực hiện nghĩa vụ tài chính, mà còn là sự đầu tư cho nguồn nhân lực và tương lai phát triển của chính doanh nghiệp.

Thông qua các chính sách an sinh, người lao động có điểm tựa khi gặp rủi ro về sức khỏe, việc làm, thu nhập; được bảo đảm quyền lợi khi ốm đau, thai sản, thất nghiệp, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và khi hết tuổi lao động theo quy định. Khi những quyền lợi này được thực hiện đầy đủ, người lao động có thêm niềm tin, yên tâm gắn bó, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.

Ý nghĩa đó càng rõ nét khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1157/QĐ-TTg ngày 26/6/2026 về Khung chuẩn mực đạo đức, văn hóa kinh doanh gắn với bản sắc dân tộc và tiếp cận tinh hoa văn hóa kinh doanh thế giới. Khung chuẩn mực xác định sáu giá trị cốt lõi: Nhân văn, Liêm chính, Minh bạch, Trách nhiệm, Sáng tạo và Hội nhập; trong đó nhấn mạnh việc tôn trọng con người, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, tuân thủ pháp luật và đề cao trách nhiệm xã hội.

Từ góc độ đó, việc thực hiện tốt chính sách BHXH, BHYT, BHTN chính là biểu hiện cụ thể của văn hóa kinh doanh có trách nhiệm. Những cam kết về phát triển bền vững sẽ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được thể hiện bằng hành động thiết thực, trước hết là bảo vệ quyền lợi của những người trực tiếp tạo ra giá trị cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, bên cạnh nhiều doanh nghiệp nghiêm túc chấp hành pháp luật, vẫn còn tình trạng chậm đóng, trốn đóng, nợ BHXH, BHYT, BHTN; kê khai tiền lương làm căn cứ đóng chưa đúng thực tế hoặc thực hiện hợp đồng lao động chưa phù hợp quy định. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người lao động mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp, làm suy giảm niềm tin và uy tín của doanh nghiệp. Trong bối cảnh các đối tác, thị trường ngày càng quan tâm đến tiêu chuẩn lao động và trách nhiệm xã hội, tuân thủ chính sách an sinh vì thế cũng là yếu tố góp phần củng cố năng lực cạnh tranh, nâng cao hình ảnh doanh nghiệp trong quá trình hội nhập.

Ảnh minh họa 

BHXH Việt Nam đồng hành bằng những giải pháp thiết thực

Để chính sách an sinh phát huy hiệu quả, bên cạnh trách nhiệm của doanh nghiệp, vai trò tổ chức thực hiện, hướng dẫn và hỗ trợ của cơ quan BHXH có ý nghĩa quan trọng. Đồng hành cùng doanh nghiệp không chỉ là yêu cầu chấp hành nghĩa vụ, mà còn là tạo điều kiện để các đơn vị hiểu đúng chính sách, thực hiện đúng quy định, kịp thời tháo gỡ khó khăn và bảo đảm quyền lợi người lao động.

Trước hết, BHXH Việt Nam tiếp tục chủ động tham gia xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN; kịp thời hướng dẫn nghiệp vụ, bảo đảm việc tổ chức thực hiện thống nhất trong toàn hệ thống. Hiện nay, cơ quan BHXH tích cực, chủ động tham gia xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH; đồng thời tham gia hoàn thiện cơ chế, chính sách BHYT và ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ nhằm giải quyết kịp thời, đầy đủ quyền lợi của người tham gia.

Việc chủ động tham gia hoàn thiện chính sách có ý nghĩa thiết thực đối với cả người lao động và doanh nghiệp. Những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn được tổng hợp, đánh giá để kiến nghị điều chỉnh phù hợp; các quy định cần được hướng dẫn rõ ràng, thống nhất, giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong quá trình tổ chức thực hiện, hạn chế sai sót và nâng cao tính tuân thủ.

Cùng với đó, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số tiếp tục là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng phục vụ. Việc đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, kết nối và khai thác dữ liệu, hỗ trợ sử dụng các nền tảng số như VssID, VNeID góp phần giảm giấy tờ, thời gian và chi phí thực hiện thủ tục.

Chuyển đổi số không chỉ là thay đổi phương thức cung cấp dịch vụ, mà còn hướng tới xây dựng môi trường thực hiện chính sách minh bạch, thuận tiện, giảm những khâu trung gian không cần thiết. Để đạt hiệu quả thực chất, cơ quan BHXH cần tiếp tục kết hợp hỗ trợ trực tuyến với tư vấn trực tiếp, tăng cường đối thoại và giải đáp những vấn đề doanh nghiệp còn vướng mắc, nhất là đối với các đơn vị nhỏ và vừa có nguồn lực quản trị còn hạn chế.

Đặc biệt, đồng hành phải đi đôi với tăng cường kỷ cương, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động. Tháng 9/2026, BHXH Việt Nam ban hành Công văn số 3654/BHXH-QLT ngày 17/9/2026 về triển khai cao điểm rà soát, chuẩn hóa dữ liệu chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHTN, BHYT; giao nhiệm vụ phân loại, xử lý từng nhóm đơn vị sử dụng lao động phát sinh chậm đóng, trốn đóng.

Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu kết hợp giữa hỗ trợ và quản lý: kịp thời hướng dẫn doanh nghiệp khắc phục sai sót, tháo gỡ khó khăn trong khuôn khổ pháp luật, đồng thời kiên quyết xử lý các hành vi cố tình vi phạm. Mục tiêu không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu thu, giảm số tiền chậm đóng, mà quan trọng hơn là bảo đảm quá trình tham gia và thụ hưởng chính sách của người lao động không bị gián đoạn, ảnh hưởng.

Cùng xây dựng văn hóa an sinh trong doanh nghiệp

Để chính sách BHXH, BHYT, BHTN thực sự trở thành nền tảng của phát triển bền vững, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan BHXH, doanh nghiệp, người lao động, tổ chức công đoàn, hiệp hội doanh nghiệp và các cơ quan liên quan.

Về phía cơ quan BHXH, cần tiếp tục đổi mới công tác tuyên truyền, tư vấn và đối thoại theo hướng thiết thực, dễ hiểu, sát với nhu cầu của từng nhóm doanh nghiệp. Thông tin không chỉ dừng ở việc phổ biến quy định, mà cần giúp doanh nghiệp hiểu rõ trách nhiệm, quyền lợi, thời hạn và cách thức thực hiện; đồng thời tăng cường tiếp nhận phản ánh, kịp thời giải đáp những khó khăn phát sinh. Phối hợp với các tổ chức đại diện doanh nghiệp và người lao động cũng là giải pháp quan trọng để đưa chính sách đến gần hơn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh.

Về phía doanh nghiệp, cần chuyển từ nhận thức coi đóng BHXH, BHYT, BHTN là nghĩa vụ bắt buộc sang chủ động xem đây là một phần trong chiến lược quản trị nhân sự và trách nhiệm xã hội. Thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn các nghĩa vụ; bảo đảm thông tin về lao động, tiền lương làm căn cứ đóng chính xác; công khai, minh bạch trong thực hiện chính sách và kịp thời phối hợp giải quyết chế độ cho người lao động là những việc làm thiết thực để xây dựng niềm tin.

Đồng thời, doanh nghiệp cần gắn việc thực hiện chính sách an sinh với xây dựng môi trường làm việc an toàn, tôn trọng, công bằng; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và tạo điều kiện để người lao động nâng cao năng lực nghề nghiệp. Đây không chỉ là cách cụ thể hóa các giá trị nhân văn, trách nhiệm trong văn hóa kinh doanh, mà còn góp phần giữ chân nhân lực, nâng cao năng suất và củng cố sức cạnh tranh dài hạn.

Các cơ quan quản lý, tổ chức công đoàn, hiệp hội nghề nghiệp và chính quyền địa phương cần tiếp tục phát huy vai trò kết nối, hỗ trợ và giám sát; khuyến khích, biểu dương những doanh nghiệp thực hiện tốt chính sách, đồng thời tăng cường nhận diện, xử lý các trường hợp vi phạm. Qua đó, hình thành môi trường kinh doanh trong đó việc tôn trọng pháp luật và bảo đảm quyền lợi người lao động trở thành chuẩn mực được thực hiện thường xuyên, thực chất.

An sinh xã hội bền vững không thể được xây dựng chỉ từ nỗ lực của một cơ quan hay một chủ thể, mà cần sự chung tay, đồng trách nhiệm của Nhà nước, cơ quan BHXH, doanh nghiệp và toàn xã hội. Trong mối quan hệ đó, BHXH Việt Nam tiếp tục đổi mới phương thức tổ chức thực hiện, nâng cao chất lượng phục vụ, tăng cường hỗ trợ và quản lý minh bạch; doanh nghiệp chủ động tuân thủ pháp luật, lấy người lao động làm trung tâm trong chiến lược phát triển.

Khi chính sách được thực hiện đầy đủ, quyền lợi người lao động được bảo đảm và trách nhiệm xã hội trở thành một phần của văn hóa doanh nghiệp, an sinh không chỉ là điểm tựa cho mỗi người lao động mà còn là nền tảng cho quan hệ lao động hài hòa, doanh nghiệp phát triển bền vững và nền kinh tế tăng trưởng bao trùm./.