Khi BHYT trở thành điểm tựa

Ở lứa tuổi học sinh, sinh viên, sức khỏe là nền tảng để học tập, rèn luyện và theo đuổi những ước mơ. Tuy nhiên, bệnh tật có thể đến bất ngờ, từ tai nạn, bệnh cấp tính đến những bệnh lý nặng, mạn tính, hiểm nghèo cần điều trị dài ngày với chi phí rất lớn. Trong những hoàn cảnh ấy, BHYT không chỉ là chính sách chăm sóc sức khỏe mà còn là điểm tựa tài chính quan trọng đối với mỗi gia đình.

Thực tế cho thấy, nhiều HSSV không may mắc các bệnh như ung thư, bệnh về máu, tim mạch, suy tủy xương, lupus ban đỏ, viêm cơ tim, nhiễm trùng huyết, động kinh... đã được Quỹ BHYT thanh toán chi phí khám, chữa bệnh ở mức rất lớn. Nhờ đó, người bệnh có thêm điều kiện tiếp tục điều trị, gia đình giảm bớt áp lực phải tự chi trả toàn bộ chi phí y tế, qua đó giúp các em có thêm cơ hội phục hồi sức khỏe và trở lại học tập.

Tấm thẻ BHYT chính là “lá chắn” thiết thực, giúp HSSV chủ động hơn trước những rủi ro sức khỏe khó lường.

Theo số liệu từ Hệ thống Giám định BHYT cập nhật đến ngày 27/6/2026, trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận 30 trường hợp có chi phí khám, chữa bệnh lớn được Quỹ BHYT chi trả, trong đó có nhiều HSSV.

Đáng chú ý, riêng 6 tháng đầu năm 2026, Quỹ BHYT đã chi trả gần 2.145 tỷ đồng cho hơn 4,09 triệu lượt khám, chữa bệnh của HSSV. Trong đó, học sinh có hơn 3,52 triệu lượt khám, chữa bệnh, với số tiền được Quỹ BHYT chi trả khoảng 1.807,2 tỷ đồng; sinh viên có hơn 565 nghìn lượt, với số tiền được chi trả khoảng 337,4 tỷ đồng.

Nếu xét riêng các trường hợp có chi phí khám, chữa bệnh lớn, quy mô chia sẻ của Quỹ BHYT càng được thể hiện rõ. Trong 6 tháng đầu năm 2026, có 779 HSSV được Quỹ BHYT chi trả từ 100 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng; 234 HSSV thuộc nhóm từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng; 23 HSSV được chi trả từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng và 3 HSSV có mức chi trả từ 1 tỷ đồng trở lên.

Những con số này cho thấy BHYT đang hiện diện thiết thực trong quá trình chăm sóc, bảo vệ sức khỏe thế hệ trẻ, đồng thời trở thành “tấm đệm” tài chính quan trọng khi không may xảy ra rủi ro bệnh tật.

Những khoản chi trả hơn 1 tỷ đồng

Trong số HSSV được Quỹ BHYT chi trả chi phí khám, chữa bệnh lớn trong 6 tháng đầu năm 2026, có những trường hợp số tiền thanh toán vượt 1 tỷ đồng.

Một học sinh sinh năm 2016 tại Thành phố Hồ Chí Minh, mắc các rối loạn đông máu đặc biệt và suy tim, được Quỹ BHYT chi trả tới 1.369.481.596 đồng. Một học sinh sinh năm 2015 tại Hà Nội, điều trị nhiễm trùng huyết, bệnh lý hậu môn - trực tràng và tắc ruột sau mổ, được chi trả 1.152.179.415 đồng. Đáng chú ý, một sinh viên sinh năm 2007 tại Phú Thọ, điều trị rối loạn nhịp tim, được Quỹ BHYT chi trả 1.043.580.753 đồng.

Bên cạnh đó, nhiều HSSV khác cũng được Quỹ BHYT chi trả ở mức rất cao. Có học sinh sinh năm 2009 tại Phú Thọ được chi trả hơn 934 triệu đồng khi điều trị rối loạn đông máu, liệt hai chân và liệt tứ chi, xuất huyết nội sọ; một học sinh tại Thanh Hóa được chi trả gần 892 triệu đồng do điều trị xẹp đốt sống và hội chứng thận hư.

Nhiều trường hợp học sinh, sinh viên được Quỹ BHYT chi trả chi phí lớn.

Nhiều trường hợp khác được Quỹ BHYT thanh toán trên 700 triệu đồng để điều trị các bệnh lý phức tạp như bạch cầu dạng tủy cấp, lupus ban đỏ, suy tủy xương, nhiễm trùng huyết, động kinh...

Đằng sau mỗi con số là một hoàn cảnh bệnh tật cụ thể và một hành trình điều trị mà không gia đình nào mong muốn. Với HSSV - những người phần lớn chưa có thu nhập độc lập - một đợt điều trị kéo dài với chi phí hàng trăm triệu đồng, thậm chí hơn 1 tỷ đồng, có thể trở thành gánh nặng rất lớn đối với gia đình.

Vì vậy, những khoản chi trả lớn của Quỹ BHYT không chỉ có ý nghĩa về mặt tài chính, mà còn thể hiện rõ giá trị nhân văn của chính sách BHYT - cơ chế chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia, để khi một người không may gặp bệnh tật, cộng đồng cùng chung tay giảm bớt gánh nặng.

Nhưng giá trị của BHYT HSSV không chỉ được nhìn thấy qua những khoản chi trả lớn khi các em mắc bệnh. Ngay tại trường học, nguồn kinh phí từ Quỹ BHYT được sử dụng để thực hiện công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu, góp phần sơ cứu, xử trí ban đầu và theo dõi sức khỏe cho học sinh khi cần thiết.

Khi phải khám, chữa bệnh tại cơ sở y tế, HSSV được Quỹ BHYT thanh toán chi phí trong phạm vi quyền lợi và mức hưởng theo quy định. Cùng với việc mở rộng quyền lợi khám, chữa bệnh theo quy định mới từ ngày 1/7/2026, giá trị bảo vệ của tấm thẻ BHYT đối với HSSV càng được thể hiện rõ hơn.

Điều này cũng cho thấy ý nghĩa của việc duy trì thẻ BHYT liên tục. Khi rủi ro sức khỏe xảy ra, người bệnh không phải bắt đầu từ con số 0 trong việc tìm kiếm nguồn lực tài chính để điều trị. Tấm thẻ BHYT giúp gia đình chủ động hơn trước những khoản chi phí y tế có thể phát sinh bất ngờ.

Không chỉ bảo vệ sức khỏe và giảm gánh nặng tài chính, việc tham gia BHYT còn góp phần hình thành cho HSSV ý thức chủ động chăm sóc, bảo vệ sức khỏe ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường; đồng thời giáo dục thế hệ trẻ về tinh thần chia sẻ rủi ro, trách nhiệm với cộng đồng và ý thức tham gia các chính sách an sinh xã hội.

Hướng tới 100% HSSV tham gia BHYT

Để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho HSSV tham gia BHYT, chính sách hỗ trợ của Nhà nước ngày càng được quan tâm. Từ ngày 1/7/2025, mức hỗ trợ tối thiểu từ ngân sách nhà nước đối với mức đóng BHYT của HSSV được nâng từ 30% lên 50%. Trong năm học 2026-2027, HSSV tiếp tục được Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng BHYT.

Trong năm học 2024-2025, cả nước có hơn 20,8 triệu HSSV tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ 98,4%. Đây là kết quả tích cực, cho thấy BHYT HSSV đã trở thành một bộ phận quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội và nhận được sự quan tâm, hưởng ứng ngày càng lớn của phụ huynh, học sinh, sinh viên và các nhà trường.

Hướng tới mục tiêu 100% HSSV tham gia BHYT, nhiều địa phương đang tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm mở rộng và duy trì diện bao phủ. Tại Tây Ninh, năm học 2025-2026, toàn tỉnh có 499.237 HSSV tham gia BHYT, đạt tỷ lệ 100%. Tại Lào Cai, tính đến ngày 11/8/2026, có 368.336 HSSV tham gia BHYT, đạt 99,6%; địa phương đang tiếp tục triển khai các giải pháp để năm học 2026-2027 đạt mục tiêu 100%.

Cùng với mở rộng diện bao phủ, các địa phương cũng chú trọng bảo đảm quyền lợi và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho HSSV; tăng cường phối hợp giữa cơ quan BHXH, ngành giáo dục, ngành y tế và các cơ sở giáo dục trong tổ chức thực hiện chính sách. Việc ứng dụng VNeID, VssID và căn cước công dân trong khám, chữa bệnh BHYT cũng ngày càng thuận tiện hơn, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người tham gia.

Từ việc hỗ trợ mức đóng, mở rộng tỷ lệ tham gia đến bảo đảm quyền lợi khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu, những kết quả trên cho thấy sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành trong thực hiện chính sách BHYT HSSV.

Bước vào năm học mới, bên cạnh hành trang kiến thức và kỹ năng, chủ động tham gia BHYT đầy đủ, đúng thời hạn cũng là sự chuẩn bị cần thiết đối với mỗi HSSV. Đó không chỉ là cách chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân, mà còn phát huy ý nghĩa chia sẻ của chính sách BHYT, góp phần giảm áp lực tài chính cho gia đình khi không may xảy ra rủi ro.

Tham gia BHYT không chỉ là bảo vệ quyền lợi chăm sóc sức khỏe cho mỗi HSSV hôm nay, mà còn là chuẩn bị một “tấm lá chắn” tài chính trước những rủi ro không thể lường trước. Khi mỗi học sinh, sinh viên có thêm một lớp bảo vệ, mỗi gia đình có thêm điểm tựa và nhà trường có thêm điều kiện chăm lo sức khỏe học đường, chính sách BHYT sẽ tiếp tục phát huy vai trò là một trụ cột quan trọng của an sinh xã hội, đồng hành cùng thế hệ trẻ trên hành trình học tập, trưởng thành và xây dựng tương lai./.