Trong bối cảnh năm 2025 - năm cuối thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế -  xã  hội giai đoạn 2021- 2025, hệ thống BHXH Việt Nam đã phải đối mặt với nhiều biến động lớn. Những tác động đan xen từ tình hình kinh tế thế giới, biến động thị trường lao động trong nước, yêu cầu sắp xếp, tinh gọn bộ máy nhà nước, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và hàng loạt chính sách mới có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 đã đặt ra áp lực rất lớn đối với công tác tổ chức thực hiện chính sách an sinh xã hội. Trong bối cảnh đó, BHXH Việt Nam vẫn giữ vững mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm đầy đủ, kịp thời quyền lợi của người tham gia, không để ai bị gián đoạn thụ hưởng chính sách.

Từ quản lý hành chính đến quản trị phục vụ – chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy an sinh

Thực tiễn năm 2025 cho thấy rõ nét sự chuyển biến trong tư duy quản trị an sinh của hệ thống BHXH Việt Nam, từ tiếp cận quản lý hành chính sang quản trị phục vụ, lấy người dân làm trung tâm trong cải cách và tổ chức thực hiện. Tại Hội nghị đại biểu cán bộ, công chức, viên chức và tổng kết công tác năm 2025 do Bộ Tài chính tổ chức ngày 14/01/2026, Phó Giám đốc BHXH Việt Nam Chu Mạnh Sinh đã nhấn mạnh việc thực hiện dân chủ ở cơ sở được xác định là phương thức quản trị xuyên suốt. Việc lắng nghe ý kiến, phản ánh của người dân, doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm, trở thành kênh quan trọng để điều chỉnh quy trình nghiệp vụ, hoàn thiện chính sách và nâng cao chất lượng phục vụ.

Trong năm 2025, toàn hệ thống BHXH Việt Nam đã tiếp nhận, xử lý và tư vấn, giải đáp gần 3 triệu lượt kiến nghị, thắc mắc của người dân và doanh nghiệp. Đây không chỉ là con số phản ánh khối lượng công việc rất lớn, mà còn cho thấy mức độ chủ động, trách nhiệm của cơ quan BHXH trong đồng hành cùng người tham gia, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện chính sách.

Bên cạnh đó, công tác cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số tiếp tục là điểm sáng nổi bật. Năm 2025, hệ thống BHXH Việt Nam tiếp nhận khoảng 149,9 triệu hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính, trong đó có tới 136,4 triệu hồ sơ được thực hiện qua giao dịch điện tử, chiếm 91% tổng số hồ sơ tiếp nhận (tăng 2% so với năm 2024. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt trên 92,3%, phản ánh rõ hiệu quả của việc số hóa quy trình, chuẩn hóa nghiệp vụ và tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin phù hợp với mô hình tổ chức mới.

Hình minh họa (nguồn: Internet)

Những nỗ lực cải cách đã mang lại kết quả rõ rệt trong cảm nhận của người dân và doanh nghiệp. Nhờ vậy, mức độ hài lòng của tổ chức, cá nhân đối với sự phục vụ của cơ quan BHXH đạt khoảng 89,5%, vượt 4,5 điểm phần trăm so với chỉ tiêu được giao theo Nghị quyết số 28-NQ/TW. Đây là chỉ dấu quan trọng khẳng định sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy phục vụ, từng bước xây dựng hình ảnh cơ quan BHXH thân thiện, chuyên nghiệp, hiện đại.

Song song với cải cách hành chính, BHXH Việt Nam chủ động tham mưu hoàn thiện chính sách theo hướng mở rộng quyền lợi và bao phủ an sinh toàn dân. Việc tổng hợp ý kiến từ thực tiễn triển khai đã góp phần hình thành nhiều quy định mới trong Luật BHXH năm 2024 và Luật BHYT sửa đổi, bổ sung năm 2024, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Những điểm mới như giảm số năm đóng BHXH tối thiểu từ 20 xuống 15 năm để hưởng lương hưu, bổ sung chế độ thai sản đối với người tham gia BHXH tự nguyện, hay mở rộng phạm vi thanh toán BHYT đã tạo thêm cơ hội tiếp cận an sinh cho hàng triệu người dân, nhất là lao động khu vực phi chính thức và các nhóm yếu thế.

Mở rộng diện bao phủ, bảo đảm quyền lợi – khẳng định vai trò trụ cột của chính sách BHXH, BHYT​

Trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn bộ máy nhà nước, việc bảo đảm quyền lợi cho người nghỉ theo chế độ được BHXH Việt Nam triển khai kịp thời, nghiêm túc và đầy đủ. Riêng trong năm 2025, toàn hệ thống đã giải quyết chế độ hưu trí cho 1.082 trường hợp nghỉ theo Nghị định số 177/2024/NĐ-CP với tổng kinh phí chi trả khoảng 8,7 tỷ đồng; đồng thời giải quyết cho 79.118 trường hợp nghỉ theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP với tổng số tiền trên 581 tỷ đồng. Việc chi trả được thực hiện đúng quy định, không để xảy ra chậm trễ hay phát sinh khiếu kiện, góp phần ổn định tâm lý đội ngũ cán bộ, công chức trong giai đoạn chuyển đổi tổ chức nhạy cảm.

Trước những thiệt hại nặng nề do bão lũ cuối năm 2025 tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên, vai trò trụ cột an sinh của BHXH Việt Nam tiếp tục được thể hiện rõ nét. Trên cơ sở tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 380/NQ-CP, cơ quan BHXH đã tổ chức chi trả gộp 3 tháng lương hưu, trợ cấp BHXH cho người hưởng tại các địa phương bị ảnh hưởng nặng, giúp hàng trăm nghìn người dân sớm ổn định cuộc sống. Đồng thời, ngành BHXH đã khẩn trương cấp mới, gia hạn thẻ BHYT và phối hợp với ngành Y tế bảo đảm quyền lợi khám, chữa bệnh cho người dân vùng thiên tai, xử lý linh hoạt hàng nghìn trường hợp vướng mắc để không ai bị gián đoạn quyền lợi trong hoàn cảnh khó khăn.

Kết quả thực hiện chính sách trong năm 2025 tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột vững chắc của hệ thống BHXH trong ổn định đời sống Nhân dân và phát triển kinh tế – xã hội. Độ bao phủ BHXH ước đạt 45,1% lực lượng lao động trong độ tuổi, trong đó BHXH bắt buộc đạt khoảng 39,6%, BHXH tự nguyện đạt 5,49%. Độ bao phủ bảo hiểm thất nghiệp đạt 35,07% lực lượng lao động trong độ tuổi, trong khi bảo hiểm y tế đạt 95,16% dân số, tiệm cận vững chắc mục tiêu BHYT toàn dân.

Công tác chi trả các chế độ được bảo đảm đầy đủ, kịp thời với quy mô ngày càng lớn. Năm 2025, toàn hệ thống BHXH Việt Nam đã tổ chức chi trả cho hơn 3,5 triệu người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng; giải quyết cho 197.999 người hưởng mới lương hưu và trợ cấp BHXH hằng tháng; 1.151.457 người hưởng các chế độ BHXH một lần. Bên cạnh đó, có hơn 9 triệu lượt người hưởng các chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức, phục hồi sức khỏe; gần 760 nghìn quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp được chi trả; 195,5 triệu lượt khám, chữa bệnh BHYT với chi phí đề nghị thanh toán khoảng 161.628 tỷ đồng.

Cùng với mở rộng diện bao phủ, công tác quản lý, sử dụng các quỹ BHXH, BHYT, BHTN tiếp tục được thực hiện chặt chẽ, an toàn, hiệu quả. Hoạt động đầu tư quỹ được triển khai theo đúng quy định, bảo đảm nguyên tắc minh bạch, an toàn và tăng trưởng bền vững, đồng thời góp phần huy động nguồn vốn cho phát triển kinh tế – xã hội thông qua thị trường trái phiếu Chính phủ.

Việc đẩy mạnh giao dịch điện tử, chi trả qua tài khoản ngân hàng, ứng dụng VssID, kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và triển khai CCCD gắn chip, VNeID trong khám, chữa bệnh BHYT đã mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục, giảm chi phí xã hội.

Hình minh họa (nguồn: Internet)

Nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển mới của hệ thống an sinh xã hội

Trên cơ sở những kết quả đạt được và yêu cầu đặt ra trong giai đoạn phát triển mới, hệ thống BHXH Việt Nam tiếp tục xác định triển khai đồng bộ các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách an sinh xã hội, đồng thời khẳng định rõ vai trò nòng cốt của Ngành trong bảo đảm ổn định đời sống Nhân dân. BHXH Việt Nam tiếp tục bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, Chính phủ và Bộ Tài chính; chủ động rà soát, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ và cơ chế thực hiện theo hướng đồng bộ, phù hợp với mô hình tổ chức mới, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp khi tham gia, thụ hưởng chính sách BHXH, BHYT, BHTN. Việc tham mưu tháo gỡ khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn triển khai tiếp tục được ngành BHXH chú trọng, góp phần nâng cao tính khả thi của chính sách và tăng cường niềm tin xã hội đối với hệ thống an sinh.

Song song với nhiệm vụ phát triển người tham gia, BHXH Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò chủ động trong phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội, đưa chính sách đến gần hơn với người dân, nhất là khu vực lao động phi chính thức. Công tác giải quyết và chi trả chế độ được xác định là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt, bảo đảm kịp thời, đầy đủ, đúng quy định; đồng thời tăng cường giám định, kiểm soát chi phí khám chữa bệnh BHYT theo hướng hiệu quả, minh bạch, vừa bảo vệ quyền lợi người tham gia, vừa bảo đảm sử dụng quỹ an toàn, bền vững. Hoạt động truyền thông chính sách tiếp tục được đổi mới theo hướng hiện đại, linh hoạt, đa dạng hóa phương thức tiếp cận, qua đó nâng cao nhận thức xã hội về ý nghĩa, vai trò của chính sách BHXH, BHYT; cùng với đó là tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm phòng ngừa vi phạm, củng cố kỷ cương, kỷ luật trong thực thi chính sách.

Trong lĩnh vực quản lý tài chính và đầu tư quỹ, ngành BHXH tiếp tục thực hiện nguyên tắc công khai, minh bạch, an toàn và hiệu quả, góp phần bảo đảm tính bền vững lâu dài của hệ thống an sinh xã hội. Cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng lấy người dân làm trung tâm, xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, tạo thuận lợi tối đa cho người tham gia và thụ hưởng chính sách. Đồng thời, việc tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW gắn với nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và phân công nhiệm vụ rõ ràng được xác định là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống BHXH Việt Nam trong giai đoạn mới.

Bước sang năm 2026 - năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, với nền tảng đã được củng cố, BHXH Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò chủ lực trong thực hiện chính sách an sinh xã hội, góp phần xây dựng hệ thống an sinh bền vững, bao trùm, tạo điểm tựa vững chắc cho sự phát triển ổn định và lâu dài của đất nước./.