Với định hướng hiện đại hóa quản trị dựa trên dữ liệu số, mở rộng vững chắc diện bao phủ BHXH, BHYT và chủ động bảo đảm nguồn lực tài chính bền vững, Nghị quyết thể hiện rõ quyết tâm xây dựng hệ thống an sinh bao trùm, thích ứng với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả của quá trình phát triển.

Ảnh minh họa.

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất trong công tác điều hành chính sách xã hội năm 2026 là việc chuyển đổi mạnh mẽ phương thức quản trị từ thủ công sang hiện đại, dựa trên dữ liệu số. Nghị quyết nêu rõ yêu cầu: Đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội theo hướng toàn diện, hiện đại, bao trùm, bền vững. Áp dụng mã số an sinh xã hội cho người dân, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về chính sách xã hội. Thực hiện đồng bộ, kịp thời các chương trình, đề án, chính sách về trợ giúp xã hội.

Đi kèm với việc số hóa, phương thức chi trả các chế độ an sinh cũng được cải cách triệt để. Chính phủ yêu cầu thực hiện chi trả trợ cấp ưu đãi người có công và trợ giúp xã hội "không dùng tiền mặt và chi trả thông qua tổ chức dịch vụ có kinh nghiệm. Mục tiêu đặt ra là mạng lưới dịch vụ này phải "bao phủ 100% địa bàn xã/phường phù hợp với đặc thù người hưởng và điều kiện của địa phương". Điều này cho thấy sự linh hoạt trong chỉ đạo: Vừa đẩy mạnh thanh toán điện tử, vừa đảm bảo tính khả thi tại các vùng sâu, vùng xa, đảm bảo người dân được tiếp cận dịch vụ thuận lợi nhất.

Về chính sách BHXH, Nghị quyết nhấn mạnh việc "tập trung triển khai Nghị quyết số 28-NQ/TW của Trung ương về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội". Mục tiêu cốt lõi được Chính phủ xác định là "từng bước mở rộng vững chắc diện bao phủ BHXH, xây dựng hệ thống BHXH đa tầng đảm bảo an sinh xã hội bền vững". Nghị quyết giao chỉ tiêu năm 2026: Tỷ lệ lực lượng lao động trong độ tuổi lao động tham gia BHXH đạt 48,1%, lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm thất nghiệp đạt 37,07%.

Để thực hiện điều này, các quy định trong lĩnh vực tiền lương, BHXH và quan hệ lao động sẽ tiếp tục được hoàn thiện. Đặc biệt, chính sách BHXH năm 2026 sẽ gắn liền với cải cách tiền lương. Chính phủ cam kết "triển khai hiệu quả các Kết luận của Bộ Chính trị về cải cách chính sách tiền lương, phụ cấp" đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Việc cải cách tiền lương không chỉ nâng cao đời sống người lao động khu vực công mà còn là đòn bẩy để nâng cao mức đóng và hưởng BHXH, đảm bảo an ninh thu nhập tốt hơn cho người lao động khi về hưu.

Song song đó, để đảm bảo quyền lợi cho người lao động và tính bền vững của hệ thống, Chính phủ đặt mục tiêu thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động, hỗ trợ "chuyển dịch nhanh lao động có việc làm phi chính thức sang việc làm chính thức". Đây là giải pháp căn cơ để đưa thêm nhiều người lao động vào hệ thống an sinh chính thức.

Về chính sách BHYT, Nghị quyết khẳng định tiếp tục thực hiện "lộ trình BHYT toàn dân", đảm bảo mọi người dân đều được bảo vệ trước các rủi ro tài chính do ốm đau, bệnh tật. Nghị quyết giao chỉ tiêu năm 2026 tỷ lệ tham gia BHYT đạt 95,5% dân số; người cao tuổi được cấp thẻ BHYT đạt 96%. Tiếp tục đổi mới cơ chế hoạt động, tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập. Thực hiện tính chi phí quản lý vào giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, lộ trình BHYT toàn dân. Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng yêu cầu "xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ miễn, giảm chi phí cho một số đối tượng chính sách, người nghèo, người yếu thế trong khám, chữa bệnh". Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực y tế qua "quản lý sức khỏe điện tử, sổ khám chữa bệnh điện tử, ứng dụng khám chữa bệnh từ xa", giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế nhanh chóng, thuận tiện ngay từ cơ sở.

Để hiện thực hóa các mục tiêu an sinh xã hội nêu trên, bài toán nguồn lực đã được Chính phủ tính toán kỹ lưỡng ngay trong dự toán ngân sách nhà nước năm 2026. Nghị quyết yêu cầu "tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên (ngoài tiết kiệm tạo nguồn cải cách tiền lương) bổ sung nguồn chi an sinh xã hội". Việc cắt giảm chi thường xuyên để dành nguồn lực trực tiếp cho an sinh xã hội thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn của Chính phủ - đặt con người vào trung tâm của sự phát triển.

Bên cạnh nguồn vốn ngân sách, các chính sách hỗ trợ giảm nghèo cũng được thiết kế theo hướng bền vững hơn. Chính phủ chủ trương "ban hành chính sách hỗ trợ có điều kiện, tăng cường tín dụng chính sách xã hội cho người nghèo", khuyến khích ý chí vươn lên thoát nghèo chủ động./.