Các cách để ngăn chặn và hạn chế tác động của deepfake trong năm 2024
29/02/2024 03:52 PM
Hiện tại bài viết chưa được cập nhật nội dung Âm thanh. Xin cảm ơn.
Thông tin sai lệch được xếp hạng là một trong những rủi ro toàn cầu hàng đầu vào năm 2024, trong đó deepfake là một trong những ứng dụng AI đáng lo ngại nhất khi nó có thể bị lạm dụng để thao túng chính trị, tạo ra thông tin sai lệch gây hậu quả nghiêm trọng.
Trong thời đại số phát triển nhanh chóng, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) ngày càng trở nên phổ biến đã dẫn đến sự xuất hiện nhiều sản phẩm deepfake ngày càng tinh vi.
Deepfake - một kỹ thuật tổng hợp hình ảnh, âm thanh hoặc video để tạo ra những nội dung giả mạo, nhằm gây hiểu nhầm cho người xem. Chúng có thể trông thật đến mức khó nhận diện là giả mạo.
AI tạo sinh có thể giúp những tin tặc không có chuyên môn cao tạo ra các biến thể mới của ransomware
Công nghệ này mang lại nhiều lợi ích trong ngành công nghiệp giải trí, nhưng khi bị lợi dụng bất chính, deepfake có thể trở thành một vũ khí nguy hiểm trong tay những kẻ xấu. Deepfake có thể tạo ra thông tin chính trị sai lệch làm ảnh hưởng đến kết quả bầu cử, gây chia rẽ xã hội, làm mất uy tín của các nhà lãnh đạo hoặc thậm chí kích động căng thẳng địa chính trị.
Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã xếp thông tin sai lệch là một trong những rủi ro hàng đầu năm 2024. Và deepfake đã được xếp hạng là một trong những ứng dụng đáng lo ngại nhất của AI.
Đặc biệt, với khả năng tiếp cận các công cụ genAI ngày càng dễ dàng, việc tạo ra các sản phẩm deepfake ngày nay không cần đòi hỏi hiểu biết nhiều về kỹ thuật và chi phí vẫn có thể tạo ra các video, âm thanh hoặc hình ảnh chân thực, càng khiến cho công nghệ này ngày càng trở nên nguy hiểm.
Chi phí thấp, dễ dàng tiếp cận đang làm trầm trọng thêm các vấn đề thông tin sai lệch hiện có, đặc biệt khi nó được sử dụng để thao túng chính trị và chia rẽ xã hội. Theo WEF, từ ngày 8/12/2023 đến ngày 8/1/2024, đã xác định được hơn 100 video deepfake giả mạo Thủ tướng Anh Rishi Sunak được chạy quảng cáo trên Meta, nhiều trong số đó đã gây phản ứng tiêu cực trong công chúng.
Trong tương lai, khi công nghệ deepfake ngày càng phát triển tinh vi, có thể tạo ra các video thao túng công chúng hiệu quả và được cá nhân hóa cao, làm trầm trọng thêm những rủi ro mà chúng ta gặp phải hiện nay.
Ngoài ra, bản chất phi tập trung của Internet, những thay đổi trong luật pháp quốc tế về quyền riêng tư, cũng như sự phát triển không ngừng của AI cũng sẽ là thách thức lớn trong việc hạn chế và ngăn chặn các tác phẩm deepfake độc hại.
Giải pháp ngăn chặn
Đầu tư vào công nghệ phát hiện deepfake
Khi cuộc chạy đua giữa những người tạo ra deepfake và các nhà phát triển công nghệ vẫn tiếp tục, nhiều phần mềm và ứng dụng khác nhau đã được phát triển, tận dụng các thuật toán tiên tiến và AI để phân tích nội dung nhằm tìm ra khả năng thao túng, cũng như những điểm không nhất quán thường liên quan đến các sản phẩm deepfake.
Bên cạnh đó, các phương pháp phân tích thao tác trên khuôn mặt có thể được sử dụng để xác minh tính xác thực của một phần nội dung. Tuy nhiên, việc tạo ra và duy trì các công cụ tự động phát hiện và thực hiện phân tích theo thời gian thực vẫn là một thách thức.
Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu và đầu tư vào công nghệ tiên tiến được thiết kế đặc biệt để phát hiện các tác phẩm deepfake là rất quan trọng. Bằng cách đón đầu xu hướng và áp dụng các giải pháp tiên tiến, có thể gia tăng khả năng phòng thủ trong tương lai trước bối cảnh lừa đảo kỹ thuật số ngày càng phát triển.
Sức mạnh của nhận thức: Giáo dục bản thân và người khác
Kiến thức là tuyến phòng thủ đầu tiên chống lại deepfake. Do đó, bản thân mỗi cá nhân cần luôn cập nhật về những phát triển mới nhất trong công nghệ deepfake, trang bị những kỹ năng cần thiết để có thể xác định được nội dung deepfake, hiểu cách thức công nghệ này hoạt động, cũng như các chiến thuật kỹ thuật tâm lý và xã hội mà các tác nhân độc hại sử dụng.
Theo bà Anna Maria Collard, các chương trình kiến thức truyền thông phải ưu tiên trang bị cho mọi người những công cụ để xác minh thông tin họ tiếp nhận. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng hiểu biết về truyền thông là một kỹ năng mạnh mẽ có khả năng bảo vệ xã hội chống lại những thông tin sai lệch do AI cung cấp, bằng cách hạn chế chia sẻ những thông tin deepfake sai lệch của một người.
Bằng cách nâng cao nhận thức của bản thân, cá nhân mỗi người không chỉ trở thành người tiêu dùng truyền thông thận trọng và thông thái hơn, mà còn là người tuyên truyền cho chính những người thân, bạn bè, đồng nghiệp của mình hiểu và nhận thức được những rủi ro tiềm ẩn của công nghệ này. Khuyến khích họ đặt câu hỏi về tính xác thực của nội dung, đặc biệt nếu nội dung đó có vẻ quá giật gân hoặc bất thường.
Nâng cao nhận thức là một nỗ lực tập thể và càng nhiều người biết về deepfake thì chúng ta càng có thể cùng nhau chống lại tác động của chúng tốt hơn.
Tư duy “không tin cậy”
Trong an ninh mạng, cách tiếp cận “không tin cậy” có nghĩa là mặc định không tin tưởng bất cứ điều gì và thay vào đó xác minh mọi thứ. Khi áp dụng tư duy này trong quá trình tiêu thụ thông tin trực tuyến, nó đòi hỏi một mức độ hoài nghi lành mạnh và xác minh liên tục. Việc thúc đẩy văn hóa “tư duy không tin cậy” thông qua các chương trình đào tạo an ninh mạng giúp trang bị cho người dùng khả năng đối phó với deepfake và các mối đe dọa mạng khác của AI, mà nếu chỉ có riêng công nghệ thì khó có thể ngăn chặn được.
Đặc biệt, trong bối cảnh khi chúng ta ngày càng tham gia sâu vào cuộc sống trực tuyến và với việc metaverse sắp trở thành hiện thực, tư duy “không tin cậy” càng trở nên phù hợp hơn. Trong những môi trường nhập vai này, việc phân biệt đâu là thật và đâu là giả sẽ rất quan trọng.
Không có cách tiếp cận “viên đạn bạc” nào trong việc giảm thiểu hiệu quả tác động của các mối đe dọa từ deepfake trong không gian kỹ thuật số. Thay vào đó, chúng ta cần phải có một cách tiếp cận đa tầng, kết hợp công nghệ phát hiện AI mới nhất với các chính sách và hướng dẫn, cùng với việc nâng cao nhận thức của công chúng.
Đồng thời, các nhà lãnh đạo nên áp dụng "tư duy không tin cậy", cùng nhau thúc đẩy sự cảnh giác cần thiết và xác minh liên tục để ngăn chặn hiệu quả các mối đe dọa tiềm tàng do rủi ro toàn cầu đang gia tăng này gây ra.
“Điều này đòi hỏi sự hợp tác toàn cầu giữa các quốc gia, tổ chức và xã hội dân sự, cũng như sự quyết tâm chính trị lớn”, bà Anna Maria Collard khẳng định./.
Trung tâm CNTT
Chi tiết >>
Những thiệt thòi khi nhận BHXH một lần ...
(Motion graphic) BHXH tự nguyện – Những điều cần ...
(Motion graphic) Những điều cần biết về BHYT hộ ...
BHXH Việt Nam triển khai Nghị định số 56/2024/NĐ-CP ngày ...
Thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi ngành Giáo ...
BHXH Việt Nam tổ chức Hội nghị giao ban cơ quan tháng ...
Bản tin Audio số 27 - Tuần 1 tháng 9/2024
Cụm Thi đua số V, ngành BHXH Việt Nam: Chú trọng biểu dương ...
Bạn có thể cho biết ý kiến về thông tin cung cấp trên Cổng thông tin của BHXH Việt Nam?
Bạn có hài lòng với nội dung thông tin cung cấp trên Cổng thông tin BHXH Việt Nam?