Đi từng ngõ, vận động từng người

Triển khai từ cuối năm 2025, mô hình “Mỗi tuần một thôn/bản/làng/khu phố hoàn thành chỉ tiêu phát triển BHXH, BHYT” được xây dựng nhằm cụ thể hóa mục tiêu phát triển người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT theo kế hoạch của tỉnh Gia Lai.

Khác với cách làm dàn trải trước đây, mô hình lựa chọn phương thức tổ chức theo hướng bám sát địa bàn dân cư. Từng xã, từng thôn được phân kỳ theo tuần; từng nhóm cán bộ được giao phụ trách cụ thể, gắn trách nhiệm với kết quả thực hiện. Mỗi tuần tập trung hoàn thành chỉ tiêu tại một khu vực, sau đó mới chuyển sang địa bàn khác.

Sau khi triển khai, đến hết tháng 3/2026, mô hình đã được thực hiện tại 20 BHXH cơ sở trên địa bàn toàn tỉnh, phủ khắp 2.693 xã, phường, thôn, làng, khu phố. Qua triển khai, toàn tỉnh đã vận động được 1.332 người tham gia BHXH tự nguyện và 5.646 người tham gia BHYT.

Đánh giá hiệu quả bước đầu của mô hình, Giám đốc BHXH tỉnh Gia Lai Vũ Mạnh Chữ cho rằng, điểm nổi bật của cách làm này là phát huy được vai trò của chính quyền cơ sở, các tổ chức đoàn thể và đội ngũ cán bộ trực tiếp phụ trách địa bàn. Khi mục tiêu được chia nhỏ đến từng thôn, từng nhóm dân cư, việc tuyên truyền, vận động trở nên sát thực tế hơn, giúp cán bộ nắm chắc từng đối tượng, nhất là những người chưa tham gia hoặc có nguy cơ gián đoạn tham gia BHXH, BHYT.

Một số hoạt động truyền thông BHXH tỉnh Gia Lai.

Theo ông Vũ Mạnh Chữ, mô hình không chỉ tạo chuyển biến về số lượng người tham gia mà còn góp phần thay đổi nhận thức của người dân về ý nghĩa lâu dài của chính sách an sinh xã hội. Từ chỗ còn e ngại hoặc chưa hiểu đầy đủ quyền lợi, nhiều người dân đã chủ động tham gia sau khi được cán bộ trực tiếp tư vấn, giải thích cụ thể.

“Điều quan trọng nhất là tạo được sự đồng thuận ngay từ cơ sở. Khi cán bộ đến tận nhà tuyên truyền, người dân được giải đáp cụ thể về mức đóng, quyền lợi và tính nhân văn của chính sách thì việc tham gia trở nên tự giác hơn. Đây là nền tảng để mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT bền vững trong thời gian tới”, ông Chữ nhấn mạnh.

Là một trong những đơn vị triển khai hiệu quả mô hình, đầu tháng 3/2026, BHXH cơ sở Phù Mỹ đồng loạt ra quân tại 7 xã phụ trách. Các tổ công tác tổ chức tuyên truyền theo nhóm nhỏ tại khu dân cư, đồng thời “gõ cửa từng nhà” để vận động người dân tham gia.

Nội dung tuyên truyền tập trung vào những điểm mới của chính sách BHXH tự nguyện, BHYT; mức đóng, phương thức đóng linh hoạt cũng như các quyền lợi thiết thực như hưởng lương hưu, được cấp thẻ BHYT khi đủ điều kiện hay quyền lợi khám, chữa bệnh.

Nhờ cách làm sát dân, gần dân, đến cuối tháng 3/2026, thôn Vĩnh Thuận, xã Phù Mỹ Bắc đã đạt 100% dân số tham gia BHYT. Theo ông Đặng Văn Trị, Trưởng thôn Vĩnh Thuận, trước thời điểm vận động vẫn còn 15 người chưa tham gia, chủ yếu do quên gia hạn hoặc còn băn khoăn về điều kiện kinh tế. “Khi được giải thích rõ quyền lợi gắn trực tiếp với việc chăm sóc sức khỏe, bà con đều đồng thuận tham gia. Chúng tôi rất phấn khởi khi trở thành thôn đầu tiên hoàn thành mục tiêu bao phủ BHYT”, ông Trị chia sẻ.

Huy động sức mạnh từ cơ sở

Theo chị Huỳnh Thị Kim Hương, nhân viên BHXH cơ sở Phù Mỹ phụ trách hai xã Phù Mỹ Bắc và Phù Mỹ Đông với 52 thôn, cách làm mới tuy tạo áp lực lớn hơn đối với cán bộ phụ trách nhưng hiệu quả mang lại rất rõ rệt.

“Mỗi cuối tuần, chúng tôi cùng cán bộ xã, trưởng thôn đến từng hộ chưa tham gia để vận động. Có những trường hợp phải tuyên truyền nhiều lần mới đồng thuận, nhưng nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng nên công việc ngày càng thuận lợi hơn”, chị Hương cho biết.

Sự chuyển biến trong nhận thức của người dân cũng thể hiện rõ qua thực tế triển khai. Bà Trần Thị Vân, ở thôn Trung Hội, xã Phù Mỹ Tây quyết định tham gia BHXH tự nguyện sau khi được cán bộ đến tận nhà tư vấn. Theo bà Vân, quy định mới về việc chỉ cần đủ 15 năm đóng BHXH là có thể hưởng lương hưu đã tạo thêm động lực để người lao động khu vực phi chính thức tham gia.

“Trước đây tôi nghĩ phải đóng quá lâu nên còn băn khoăn. Nay hiểu rõ quyền lợi, tôi thấy đây là chỗ dựa cho tương lai của mình. Hiện tôi tham gia ở mức thấp nhất và sẽ cố gắng nâng dần khi điều kiện ổn định hơn”, bà Vân chia sẻ.

Ông Đinh Tuyên Huấn, Giám đốc BHXH cơ sở Phù Mỹ cho biết, hiệu quả của mô hình đến từ việc xác định rõ trách nhiệm của từng nhóm phụ trách địa bàn. “Chúng tôi không triển khai dàn trải mà phân công cụ thể từng nhóm phụ trách từng xã, từng thôn theo từng tuần. Hoàn thành địa bàn này mới chuyển sang địa bàn khác nên việc theo dõi, đánh giá kết quả rất rõ ràng”, ông Huấn nói.

Ngay từ đầu năm 2026, đơn vị đã chia thành 7 nhóm phụ trách 7 xã, phối hợp đồng bộ với chính quyền và các đoàn thể địa phương. Chỉ trong tháng 3/2026, qua 31 đợt triển khai tại các thôn, các tổ công tác đã tiếp cận 625 người, vận động được 315 người tham gia BHYT và BHXH tự nguyện, đạt hơn 50% số người được tiếp cận.

Tại xã Phù Mỹ Tây, đến ngày 31/3/2026 đã có 13.247 người tham gia BHYT, đạt 101,98% kế hoạch, tỷ lệ bao phủ đạt 98,81%. Đối với BHXH tự nguyện, toàn xã có 138/194 người tham gia theo chỉ tiêu được giao.

Theo ông Nguyễn Thế Dương, Phó Chủ tịch UBND xã Phù Mỹ Tây, trong quý II/2026, địa phương sẽ tiếp tục rà soát từng nhóm đối tượng chưa tham gia hoặc có nguy cơ gián đoạn tham gia để tuyên truyền, vận động phù hợp. “Quan trọng nhất là phải nắm chắc từng đối tượng và duy trì tuyên truyền thường xuyên, liên tục. Khi người dân hiểu rõ quyền lợi thì việc tham gia sẽ bền vững hơn”, ông Dương nhấn mạnh.

Từ thực tế triển khai cho thấy, khi mục tiêu được cụ thể hóa đến từng địa bàn dân cư, trách nhiệm được giao rõ ràng và cách tiếp cận đủ gần với người dân, chính sách BHXH, BHYT không còn là những khái niệm khô cứng mà từng bước trở thành nhu cầu thiết thực trong đời sống. Đây cũng là nền tảng quan trọng để Gia Lai tiếp tục mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT theo hướng bền vững, toàn diện./.