Chỉ thị nêu rõ, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã đặt ra yêu cầu phải thay đổi mạnh mẽ trong nhận thức và hành động đối với công tác này, nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách từ thực tiễn. Trong đó, trọng tâm là chuyển mạnh từ tư duy tập trung vào khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh; chú trọng bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời.

Nghị quyết cũng xác định mục tiêu chiến lược rõ ràng từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần; được lập sổ sức khỏe điện tử để quản lý sức khỏe theo vòng đời, từng bước giảm gánh nặng chi phí y tế. Đây là định hướng mang tính nền tảng, hướng tới một hệ thống y tế dự phòng chủ động, lấy người dân làm trung tâm.

Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 282/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW; Quốc hội cũng ban hành Nghị quyết số 261/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm tạo đột phá trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Người dân đi khám, chữa bệnh BHYT (Nguồn ảnh: Internet).

Thời gian qua, nhiều bộ, ngành và địa phương đã chủ động triển khai các hoạt động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Bộ Y tế, Bộ Công an cùng các địa phương như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Tuyên Quang… đã xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực và tổ chức thực hiện, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về phòng bệnh, phát hiện sớm bệnh tật và chăm sóc sức khỏe chủ động.

Tuy nhiên, để triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc, Chỉ thị số 17/CT-TTg yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung chỉ đạo thực hiện một loạt nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, các tỉnh, thành phố phải xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, lâu dài, gắn với phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm an sinh và nâng cao đời sống nhân dân. Mục tiêu đặt ra là đến hết năm 2026, toàn dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí và được lập sổ sức khỏe điện tử.

Các địa phương được yêu cầu huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, phát huy vai trò của người đứng đầu và các cấp ủy, chính quyền cơ sở trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, hình thành thói quen khám sức khỏe định kỳ trong nhân dân.

Bộ Y tế có trách nhiệm rà soát, ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể; hướng dẫn các cơ sở khám, chữa bệnh lập và quản lý sổ sức khỏe điện tử, bảo đảm kết nối, liên thông dữ liệu và tích hợp trên ứng dụng VNeID; đồng thời xây dựng chuẩn dữ liệu đầu ra phục vụ quản lý thống nhất trên toàn quốc, hoàn thành trong tháng 5/2026.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế cần củng cố hệ thống y tế cơ sở và y tế dự phòng; bảo đảm đủ nhân lực, trang thiết bị, thuốc và vật tư y tế; tổ chức đào tạo, tập huấn, chuyển giao kỹ thuật cho đội ngũ cán bộ y tế. Công tác kiểm tra, giám sát cũng được nhấn mạnh, với yêu cầu báo cáo định kỳ hằng quý hoặc đột xuất khi cần thiết.

Bộ Công an được giao nhiệm vụ triển khai kết nối, khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống định danh điện tử phục vụ quản lý sổ sức khỏe điện tử, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong suốt quá trình thu thập, lưu trữ, chia sẻ dữ liệu.

Đối với lĩnh vực giáo dục, Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì tổ chức khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho học sinh, sinh viên và học viên.

Nhiệm vụ này phải hoàn thành công tác chuẩn bị trong tháng 6-2026 để triển khai ngay từ đầu năm học 2026 - 2027.

Song song đó, các cấp công đoàn được giao phối hợp với người sử dụng lao động tăng cường tuyên truyền, vận động người lao động tham gia khám sức khỏe định kỳ; đồng thời giám sát việc thực hiện, kịp thời phát hiện và kiến nghị xử lý vi phạm.

Chỉ thị cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát việc khám sức khỏe, nhất là đối với người lao động tại khu công nghiệp, khu chế xuất và các nhóm có nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp cao, nhằm bảo đảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe cho người dân./.