Theo hướng dẫn, hồ sơ kiến nghị khởi tố bao gồm: Văn bản kiến nghị khởi tố của cơ quan BHXH; kèm theo các giấy tờ, tài liệu, chứng cứ là bản chính hoặc bản sao hợp pháp (sao y, sao lục theo đúng quy định), hoặc tài liệu, dữ liệu điện tử đã được chuyển đổi, bảo đảm giá trị pháp lý theo quy định của pháp luật.

Hồ sơ được lập đối với các hành vi có dấu hiệu phạm Tội gian lận BHXH, BHTN theo Điều 214 Bộ luật Hình sự; Tội gian lận BHYT theo Điều 215 Bộ luật Hình sự; và Tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động theo Điều 216 Bộ luật Hình sự.

Đáng chú ý, đối với các hành vi quy định tại Điều 3 và Điều 6 Nghị định số 274/2025/NĐ-CP ngày 16/10/2025, hành vi chậm đóng BHXH sẽ được xác định là trốn đóng trong trường hợp người sử dụng lao động không đóng hoặc đóng không đầy đủ sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đóng theo quy định, hoặc sau khi cơ quan BHXH đã có văn bản đôn đốc nhưng đơn vị vẫn không thực hiện đầy đủ trách nhiệm của mình.

Cụ thể, nếu cơ quan BHXH ban hành văn bản đôn đốc trong vòng 45 ngày kể từ ngày hết thời hạn đóng chậm nhất mà doanh nghiệp vẫn không thực hiện nghĩa vụ đóng sau 60 ngày, thì hành vi được xác định là trốn đóng kể từ ngày thứ 61. Trường hợp văn bản đôn đốc được gửi sau 45 ngày kể từ ngày hết thời hạn đóng chậm nhất, hành vi trốn đóng được tính từ ngày thứ 15 kể từ ngày cơ quan BHXH ban hành văn bản đôn đốc.

Đối với đối tượng thuộc diện tham gia BHXH, BHYT, BHTN, nếu sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đăng ký tham gia BHXH theo quy định tại khoản 1 Điều 28 Luật BHXH năm 2024 mà đơn vị vẫn chưa thực hiện đăng ký, thì hành vi chậm đóng cũng được xác định là trốn đóng theo quy định pháp luật.

Trường hợp doanh nghiệp kê khai mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHYT, BHTN thấp hơn thực tế, khi bị cơ quan chức năng phát hiện, hành vi này được xác định là trốn đóng. Thời điểm tính trốn đóng được xác định từ ngày liền kề sau tháng tiếp theo của kỳ phát sinh tiền lương đối với đơn vị đóng hằng tháng; hoặc từ chu kỳ đóng tiếp theo đối với đơn vị áp dụng phương thức đóng 3 tháng hoặc 6 tháng một lần.

Trong quá trình xem xét, xử lý vụ việc, nếu cơ quan có thẩm quyền nhận thấy hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, thì người đang giải quyết vụ việc phải chuyển hồ sơ liên quan đến hành vi có dấu hiệu tội phạm cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự theo quy định.

Việc triển khai thực hiện hướng dẫn của Bộ Công an về kiến nghị khởi tố theo các Điều 214, 215, 216 Bộ luật Hình sự thể hiện quyết tâm của BHXH TP. Hồ Chí Minh trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN; qua đó góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người lao động, tăng cường kỷ cương pháp luật và củng cố niềm tin của người dân đối với chính sách an sinh xã hội./.