Quyết liệt thể chế hóa, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế tư nhân

Theo Báo cáo số 383-BC/ĐU ngày 06/7/2026 của Đảng ủy Chính phủ, ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW, Chính phủ đã khẩn trương thể chế hóa các chủ trương của Đảng bằng những chương trình hành động cụ thể. Chỉ sau 13 ngày, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 138/NQ-CP về Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết; Quốc hội ban hành Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân; tiếp đó Chính phủ ban hành Nghị quyết số 139/NQ-CP triển khai thực hiện Nghị quyết của Quốc hội. Việc nhanh chóng hoàn thiện hệ thống văn bản đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng để đưa Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, đồng thời tạo niềm tin và xung lực mới cho cộng đồng doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

Công tác quán triệt, tuyên truyền được triển khai sâu rộng trên phạm vi cả nước. Ngày 18/5/2025, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết với sự tham dự của hơn 1,5 triệu cán bộ, đảng viên, kết nối trực tiếp và trực tuyến tới hơn 37.000 điểm cầu từ Trung ương đến địa phương. Tiếp đó, Thường trực Chính phủ tổ chức tọa đàm với gần 2.000 doanh nghiệp cùng 63 tỉnh, thành phố nhằm trao đổi, lắng nghe ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp, tạo sự đồng thuận cao trong quá trình triển khai Nghị quyết. Song song với đó, các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền thông qua báo chí, hội nghị, diễn đàn đối thoại, cổng thông tin điện tử và các nền tảng số, góp phần lan tỏa sâu rộng tinh thần của Nghị quyết đến cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

Việc xây dựng kế hoạch triển khai cũng được thực hiện với tinh thần khẩn trương. Đến cuối tháng 7/2025, 34/34 địa phương cùng 21 bộ, cơ quan ngang bộ và cơ quan thuộc Chính phủ đã ban hành kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết, bảo đảm bám sát các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Trung ương, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị theo phương châm "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ kết quả.

Một trong những kết quả nổi bật sau hơn một năm thực hiện Nghị quyết là công tác hoàn thiện thể chế và cải cách môi trường đầu tư, kinh doanh được triển khai quyết liệt. Chính phủ đã trình Quốc hội ban hành 15 luật và 1 nghị quyết, đồng thời ban hành gần 20 nghị định nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cải thiện môi trường đầu tư và bảo đảm quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp. Trọng tâm là sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan đến đầu tư, đất đai, thuế, phá sản doanh nghiệp, sở hữu trí tuệ, dữ liệu và chuyển đổi số theo hướng tạo thuận lợi hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.

Cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được xác định là khâu đột phá. Theo Báo cáo, đến giữa tháng 4/2026, các bộ, ngành đã thực hiện cắt giảm 292 thủ tục hành chính, 1.594 điều kiện kinh doanh, phân cấp 497 thủ tục hành chính; nhiều quy định không còn phù hợp được bãi bỏ hoặc đơn giản hóa. Việc triển khai thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính, tăng cường cung cấp dịch vụ công trực tuyến và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đã góp phần giảm đáng kể chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ cho doanh nghiệp và người dân.

Song song với cải cách thủ tục hành chính, Chính phủ tập trung phát triển hạ tầng số và thúc đẩy chuyển đổi số phục vụ doanh nghiệp. Nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành tiếp tục được hoàn thiện; hạ tầng số, nền tảng số và các dịch vụ số được mở rộng, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thông tin, thực hiện thủ tục hành chính và tham gia môi trường kinh doanh số thuận lợi hơn. Các chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ cũng tiếp tục được sửa đổi, bổ sung nhằm khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Kinh tế tư nhân ghi nhận nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị cùng việc nhanh chóng thể chế hóa các chủ trương của Đảng, khu vực kinh tế tư nhân tiếp tục có những chuyển biến tích cực và từng bước khẳng định vai trò là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế. Niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp được củng cố, hoạt động sản xuất, kinh doanh phục hồi rõ nét, môi trường đầu tư tiếp tục cải thiện, tạo nền tảng cho doanh nghiệp mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.

Theo Báo cáo, chỉ riêng tháng 6/2026 cả nước có gần 18.000 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 37,8% so với bình quân 4 tháng đầu năm. Tính chung 6 tháng đầu năm 2026, cả nước có 94.846 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 42,1% so với cùng kỳ năm trước; cùng với đó có gần 47.800 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động. Đặc biệt, quá trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp tiếp tục đạt kết quả tích cực với khoảng 4.200 hộ kinh doanh hoàn thành chuyển đổi chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, góp phần mở rộng khu vực doanh nghiệp chính thức của nền kinh tế.

Bên cạnh sự gia tăng về số lượng doanh nghiệp, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng phát huy hiệu quả. Theo Báo cáo, đã có hơn 30.600 gói thầu được dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm gần 89% tổng giá trị các gói thầu áp dụng hình thức này. Cùng với đó, mạng lưới hỗ trợ doanh nghiệp tiếp tục được mở rộng; hàng triệu hộ kinh doanh đã tiếp cận các giải pháp số, trong đó có hơn 5 triệu hộ sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, góp phần nâng cao tính minh bạch, hiện đại hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh và thực hiện nghĩa vụ thuế.

Thị trường tài chính, tín dụng và các động lực tăng trưởng mới cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Theo Báo cáo, thị trường chứng khoán tiếp tục duy trì đà phát triển ổn định, VN-Index vượt mốc 1.785 điểm, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt khoảng 70% GDP, trong khi tổng giá trị huy động vốn qua thị trường đạt khoảng 13 nghìn tỷ đồng. Đây là kênh huy động vốn quan trọng, tạo điều kiện để doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân, mở rộng đầu tư, phát triển sản xuất, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cùng với đó, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp về tín dụng, thuế, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo tiếp tục được triển khai đồng bộ. Các tổ chức tín dụng tập trung ưu tiên nguồn vốn cho lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các lĩnh vực ưu tiên theo chỉ đạo của Chính phủ. Hệ sinh thái hỗ trợ đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp tiếp tục được mở rộng; nhiều chương trình kết nối doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học, quỹ đầu tư và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp được triển khai, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong khu vực kinh tế tư nhân.

Báo cáo cho thấy chuyển đổi số tiếp tục trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển doanh nghiệp. Việc mở rộng sử dụng hóa đơn điện tử, chữ ký số, hợp đồng điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và các nền tảng số đã giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả quản trị và tăng khả năng kết nối với khách hàng, đối tác. Đồng thời, các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hạ tầng số tiếp tục được hoàn thiện, tạo điều kiện để doanh nghiệp khai thác dữ liệu, phát triển các mô hình kinh doanh mới và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số.

Hoạt động sản xuất, kinh doanh và thương mại tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Theo Báo cáo, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt khoảng 470 tỷ USD, tăng so với cùng kỳ năm trước; trong đó xuất siêu khoảng 15 tỷ USD. Nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực như điện tử, máy vi tính, máy móc thiết bị, dệt may, gỗ và sản phẩm gỗ tiếp tục duy trì mức tăng trưởng khá, phản ánh năng lực sản xuất và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp Việt Nam ngày càng được nâng cao.

Đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân đối với ngân sách nhà nước tiếp tục được khẳng định. Theo báo cáo, thu ngân sách từ khu vực kinh tế tư nhân trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 346.774 tỷ đồng, bằng 68,8% dự toán và tăng 15,69% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả này phản ánh sự phục hồi tích cực của hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như hiệu quả của các chính sách cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp trong thời gian qua.

Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp tư nhân tiếp tục mở rộng đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, năng lượng tái tạo, logistics và hạ tầng số. Nhiều tập đoàn kinh tế tư nhân từng bước khẳng định năng lực cạnh tranh, không chỉ đóng vai trò dẫn dắt ở thị trường trong nước mà còn mở rộng đầu tư, hợp tác quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Những kết quả này cho thấy khu vực kinh tế tư nhân đang từng bước trở thành lực lượng tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển các ngành kinh tế mới theo định hướng của Nghị quyết số 68-NQ/TW.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Báo cáo cũng chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế cần tiếp tục khắc phục. Tiến độ thể chế hóa một số chủ trương, chính sách còn chậm; một số quy định pháp luật vẫn chưa thực sự tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Khả năng tiếp cận đất đai, tín dụng và các nguồn lực phát triển của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn còn gặp khó khăn. Chất lượng nguồn nhân lực, năng lực quản trị, trình độ đổi mới sáng tạo của nhiều doanh nghiệp còn hạn chế; sự liên kết giữa doanh nghiệp tư nhân với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chưa thật sự chặt chẽ.

Tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi để kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ

Để tiếp tục triển khai hiệu quả Nghị quyết số 68-NQ/TW trong thời gian tới, Đảng ủy Chính phủ xác định tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách theo hướng tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, minh bạch, ổn định và dễ dự báo; bảo đảm quyền tự do kinh doanh, quyền tài sản và quyền cạnh tranh bình đẳng của mọi thành phần kinh tế theo quy định của pháp luật.

Trọng tâm là tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật còn bất cập; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát; nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước. Đồng thời, phát triển đồng bộ các loại thị trường, nhất là thị trường vốn, thị trường khoa học và công nghệ, thị trường lao động; tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân tiếp cận thuận lợi hơn với đất đai, tín dụng, nguồn nhân lực chất lượng cao và các nguồn lực phát triển khác.

Báo cáo cũng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; phát triển đội ngũ doanh nhân lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng; hình thành thêm nhiều doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế. Cùng với đó là tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thường xuyên sơ kết, tổng kết việc thực hiện Nghị quyết; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai, bảo đảm các mục tiêu của Nghị quyết số 68-NQ/TW sớm đi vào cuộc sống.

Với những kết quả đạt được sau hơn một năm triển khai, Nghị quyết số 68-NQ/TW đang từng bước tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của cả hệ thống chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát huy mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp sẽ tạo động lực để khu vực kinh tế tư nhân phát triển nhanh, bền vững, thực sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn phát triển mới./.