Tham dự Đoàn khảo sát có Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Hồ Đức Thắng; Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội Trần Thanh Hà; ông Nguyễn Duy Cường, Phó Cục trưởng Cục Tiền lương và BHXH (Bộ Nội vụ); Phó giám đốc BHXH Việt Nam Chu Mạnh Sinh; ông Nguyễn Vân Yên, Trưởng phòng Kiểm tra và Kiểm soát rủi ro, Cục Việc làm (Bộ Nội vụ); ông Dương Văn Hào, Trưởng ban Ban Thực hiện chính sách BHXH (BHXH Việt Nam). Làm việc với đoàn, về phía BHXH TP. Hà Nội có: Giám đốc Nguyễn Ngọc Huyến; các Phó Giám đốc, Trưởng các phòng nghiệp vụ và BHXH một số cơ sở; đại diện các sở, ban, ngành liên quan của Thành phố.

Đoàn khảo sát Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội làm việc với BHXH TP. Hà Nội

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Lâm Văn Đoan cho biết, dự kiến Chính phủ sẽ trình Quốc hội xem xét Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026). Đoàn khảo sát mong muốn lắng nghe chia sẻ của BHXH TP. Hà Nội về tình hình thực hiện Luật BHXH 2024, bao gồm cả khó khăn, vướng mắc và những thuận lợi, từ đó có đánh giá khách quan về hiệu quả triển khai luật, nhận định các vấn đề cần rà soát, sửa đổi để hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả thực hiện.

Báo cáo với đoàn khảo sát về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH trên địa bàn, Giám đốc BHXH TP. Hà Nội Nguyễn Ngọc Huyến cho biết, năm 2025, BHXH TP. Hà Nội đã tham mưu UBND Thành phố ban hành 13 văn bản chỉ đạo về công tác BHXH, khẳng định Hà Nội là một trong những địa phương đầu tiên ban hành văn bản của UBND Thành phố về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT đảm bảo công tác BHXH, BHYT được toàn diện, thông suốt, không gián đoạn và nâng cao hiệu lực, hiệu quả ngay sau khi các đơn vị thuộc Thành phố được cơ cấu, tổ chức lại bộ máy. Công tác tuyên truyền, phổ biến các Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành được triển khai đồng bộ với nhiều hình thức đa dạng, linh hoạt, phù hợp với từng địa bàn dân cư, đảm bảo đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả. TP. Hà Nội cũng có nhiều chính sách hỗ trợ đặc thù, thể hiện qua các Nghị quyết quy định hỗ trợ thêm tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện ngoài mức hỗ trợ của Trung ương.

Năm 2025, toàn TP. Hà Nội có 214.577 đơn vị tham gia BHXH bắt buộc với 2.510.750 lao động, tăng 6% so với năm 2024, đạt 100,5% kế hoạch BHXH Việt Nam giao, chiếm 48% lực lượng lao động trong độ tuổi lao động, vượt 0,5% chỉ tiêu được HĐND, UBND Thành phố giao.

Số người tham gia BHXH tự nguyện đạt 147.429 người (trong đó người nghèo là 8 người, cận nghèo 2.519, đối tượng khác là 144.902 người), tăng 38,3% so với năm 2024, đạt 102,6% kế hoạch, chiếm 3,6% lực lượng lao động trong độ tuổi lao động, vượt 0,1% chỉ tiêu được HĐND, UBND Thành phố giao. Số người tham gia Bảo hiểm thất nghiệp là 2.407.057 người, tăng 5% so với năm 2024, đạt 100,5% kế hoạch, chiếm 45,92% lực lượng lao động trong độ tuổi lao động, vượt 1% chỉ tiêu được HĐND, UBND Thành phố giao.

Năm 2025, tổng số tiền thu BHXH là 56.161 tỷ đồng, tăng 7.032 tỷ đồng, tăng 14,3% so với năm 2024, đạt 106,3% Kế hoạch BHXH Việt Nam giao. Về tình hình chậm đóng BHXH, Giám đốc BHXH TP. Hà Nội Nguyễn Ngọc Huyến cho biết, năm 2025, có 63.471 đơn vị chậm đóng BHXH bắt buộc với tổng số tiền chậm đóng là 4.067 tỷ đồng. Số tiền chậm đóng BHXH phải tính lãi là 1.181 tỷ đồng, chiếm 1,4% số phải thu (giảm 0,22% so với năm 2024).

Về số chậm đóng không thể thu hồi, đến 31/12/2025, BHXH TP. Hà Nội đang theo dõi 17.158 đơn vị chủ bỏ trốn, mất tích, giải thể, phá sản, dừng hoạt động sản xuất, kinh doanh với số tiền chậm đóng là 1.981 tỷ đồng.

Đại diện BHXH TP. Hà Nội cũng đã báo cáo với đoàn khảo sát về những khó khăn, vướng mắc, tồn tại: Các quy định hiện hành như phải có hợp đồng lao động hoặc thỏa thuận bằng tên gọi khác dẫn đến hạn chế người lao động có thu nhập thường xuyên tham gia BHXH bắt buộc. Còn tình trạng doanh nghiệp chậm đóng BHXH ảnh hưởng đến việc giải quyết các chế độ, quyền lợi về BHXH, BHTN của người lao động. Ngành Nội vụ chưa hoàn thiện cơ sở dữ liệu tập trung về giải quyết hưởng các chế độ BHTN để kết nối, chia sẻ với cơ quan BHXH làm căn cứ chi trả các chế độ. Bên cạnh đó là khó khăn khi thực hiện quy định về việc ủy quyền lĩnh thay các chế độ BHXH, trợ cấp thất nghiệp…

Từ tình hình thực tế, BHXH TP. Hà Nội kiến nghị Quốc hội xem xét sửa đổi Luật BHXH theo hướng mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đối với các trường hợp người lao động có thu nhập thường xuyên; xem xét tăng mức hỗ trợ của Nhà nước đối với người dân tham gia BHXH tự nguyện.

Tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn khảo sát đã trao đổi, làm rõ những khó khăn, vướng mắc liên quan đến tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về BHXH. Các đại biểu đã tập trung thảo luận về chế tài xử lý các đơn vị nợ đóng, chậm đóng, trốn đóng BHXH; về vấn đề chuyển đổi số trong lĩnh vực BHXH, việc tích hợp dữ liệu của các bộ, ngành trong công tác quản lý an sinh xã hội để liên thông, kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác chi trả chế độ và quản lý người hưởng chế độ BHXH, BHTN; việc thu hồi tiền hưởng BHTN đối với các trường hợp phát sinh thu hồi không phải do lỗi của cơ quan thực hiện chính sách BHTN; về thực hiện chính sách BHXH với đối tượng là tài xế xe công nghệ.

Các đại biểu cũng đề xuất cần quan tâm hơn tới chính sách hỗ trợ tham gia BHXH, hướng tới quy định cụ thể mức hỗ trợ của các địa phương, nhằm khuyến khích người dân tham gia BHXH tự nguyện.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Lâm Văn Đoan nhận định các ý kiến trao đổi, góp ý của đại diện BHXH TP. Hà Nội và các thành viên Đoàn khảo sát đã phản ánh những vấn đề phát sinh từ thực tiễn khi triển khai Luật BHXH 2024 với góc nhìn đa chiều, phong phú. Đây là cơ sở quan trọng để Ủy ban nghiên cứu, phục vụ công tác thẩm tra Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH trong thời gian tới./.