Cán bộ BHXH cơ sở phối hợp cùng lực lượng phụ nữ nòng cốt tuyên truyền, tư vấn trực tiếp cho người dân về chính sách BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình tại xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai.

Lấy niềm tin làm điểm khởi đầu của chính sách

Trong nhiều năm qua, thực tiễn phát triển người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình cho thấy, bên cạnh việc từng bước hoàn thiện cơ chế, chính sách, công tác tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận của người dân luôn giữ vai trò quan trọng trong quá trình mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội. Đối với khu vực lao động phi chính thức, do đặc điểm việc làm và thu nhập chưa ổn định, một bộ phận người dân vẫn chưa thực sự quan tâm hoặc chưa có điều kiện tìm hiểu đầy đủ về ý nghĩa, lợi ích lâu dài của chính sách BHXH, BHYT. Điều này đặt ra yêu cầu cần tiếp tục đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động theo hướng gần dân, sát cơ sở, giúp chính sách ngày càng được người dân hiểu đúng, hiểu đầy đủ và chủ động tham gia.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, mô hình “Tổ Phụ nữ nòng cốt tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH, BHYT” tại xã Minh Đức, ra mắt tháng 01/2026, không chỉ là một giải pháp tuyên truyền, mà là sự điều chỉnh căn bản về cách tiếp cận: lấy cộng đồng làm trung tâm để xây dựng niềm tin đối với chính sách. Thay vì phương thức truyền thông một chiều, mô hình lựa chọn những hội viên phụ nữ tiêu biểu - những người có uy tín, gắn bó mật thiết với đời sống thôn, ấp - làm cầu nối trực tiếp, đưa chính sách đến với người dân bằng chính ngôn ngữ đời sống.

Thông qua cách truyền đạt gần gũi, gắn với những câu chuyện thực tế, chính sách BHXH, BHYT trở thành những giải pháp cụ thể cho từng hoàn cảnh. Quá trình truyền thông vì thế cũng chuyển từ “truyền đạt thông tin” sang “trao đổi, chia sẻ và đồng cảm”, tạo nên sự tương tác hai chiều giữa người tuyên truyền và người dân. Khi chính sách được lan tỏa bởi những người “cùng địa bàn, cùng hoàn cảnh”, niềm tin được hình thành một cách tự nhiên, qua đó nâng cao sức thuyết phục và từng bước chuyển hóa nhận thức thành hành động tham gia bền vững. Đây chính là điểm khác biệt mang tính cốt lõi, làm nên hiệu quả và giá trị lâu dài của mô hình.

Mô hình nhỏ gọn, linh hoạt nhưng tạo hiệu quả bền vững

Điểm nổi bật của mô hình không nằm ở quy mô triển khai, mà ở cách tổ chức và phương thức vận hành phù hợp với đặc điểm xã hội ở cơ sở. “Tổ Phụ nữ nòng cốt” được xây dựng theo hướng tinh gọn, lựa chọn những cá nhân thực sự có uy tín, có khả năng kết nối và tạo ảnh hưởng trong cộng đồng, qua đó hình thành các “hạt nhân lan tỏa” chính sách một cách tự nhiên và bền vững. Hoạt động tuyên truyền không tách rời đời sống mà được lồng ghép linh hoạt vào sinh hoạt chi hội, họp dân, thăm hỏi hộ gia đình và các hoạt động tương trợ thường xuyên, giúp chính sách BHXH, BHYT được tiếp cận không theo cách áp đặt mà bằng sự chia sẻ, gần gũi, dễ tiếp nhận.

Trong quá trình triển khai, BHXH cơ sở Tân Khai phối hợp với chính quyền địa phương và Hội Liên hiệp Phụ nữ rà soát đối tượng, tổ chức tập huấn, cập nhật chính sách và hướng dẫn kỹ năng tuyên truyền cho các thành viên trong tổ. Sự phối hợp này góp phần tạo sự thống nhất trong công tác tuyên truyền, đồng thời phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể trong đưa chính sách an sinh đến gần hơn với người dân.

Thực tế triển khai cho thấy, mô hình bước đầu đã mang lại kết quả tích cực trong phát triển người tham gia BHXH, BHYT tại địa phương. Theo thống kê, tính từ thời điểm triển khai mô hình (tháng 01/2026) đến hết tháng 4/2026, tại địa bàn triển khai đã phát triển tăng mới 69 người tham gia BHXH tự nguyện và 1.711 người tham gia BHYT hộ gia đình. Nhiều trường hợp trước đây còn băn khoăn, chưa hiểu đầy đủ về chính sách đã chủ động đăng ký tham gia sau khi được trực tiếp tư vấn, giải thích cụ thể. Không chỉ tăng về số lượng, chất lượng tham gia cũng từng bước được nâng lên khi người dân tham gia trên cơ sở hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình, từ đó có xu hướng duy trì ổn định, lâu dài.

Đáng chú ý, nhiều trường hợp trước đây còn băn khoăn, chưa thực sự hiểu đầy đủ về quyền lợi và ý nghĩa lâu dài của chính sách đã chủ động đăng ký tham gia sau khi được các thành viên trong tổ trực tiếp tuyên truyền, tư vấn. Việc tiếp cận thông tin thông qua những cuộc trao đổi gần gũi, dễ hiểu đã giúp người dân có thêm niềm tin và sự yên tâm khi tham gia BHXH, BHYT.

Ra mắt Mô hình “ Tổ Phụ nữ nòng cốt tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH, BHYT”.

Không chỉ gia tăng về số lượng, chất lượng tham gia cũng từng bước được nâng lên khi người dân trên địa bàn hiểu đúng, hiểu rõ về quyền lợi và trách nhiệm của mình. Đây là yếu tố quan trọng giúp người tham gia có xu hướng duy trì ổn định, lâu dài, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả thực chất của công tác phát triển người tham gia BHXH, BHYT tại cơ sở.

Chị Hoàng Thị Lan, một tiểu thương kinh doanh thực phẩm tại chợ Minh Đức cho biết, trước đây dù đã nghe đến BHXH tự nguyện và BHYT hộ gia đình nhưng vẫn còn băn khoăn do chưa hiểu rõ quyền lợi và lo ngại về khả năng tài chính. “Mình buôn bán nhỏ, thu nhập lúc có lúc không nên cứ nghĩ phải có nhiều tiền mới tham gia được. Khi được các chị trong tổ phụ nữ đến tận nơi giải thích cụ thể, từ mức đóng linh hoạt đến quyền lợi khi ốm đau, về hưu, tôi mới hiểu và thấy phù hợp với điều kiện của mình. Tham gia rồi thì yên tâm hơn, có BHYT đi khám chữa bệnh cũng đỡ áp lực chi phí, còn BHXH thì coi như khoản tích lũy cho tuổi già”, chị Lan chia sẻ.

Tương tự, gia đình chị Trần Thị Tám, buôn bán nhỏ tại ấp Tằng Hắc xã Minh Đức, trước đây dù nhiều lần được tuyên truyền vẫn còn tâm lý do dự vì thu nhập không ổn định và chưa thấy rõ lợi ích lâu dài. Tuy nhiên, sau khi được các thành viên “Tổ Phụ nữ nòng cốt” trực tiếp tư vấn, phân tích cụ thể từng phương án tham gia phù hợp với điều kiện kinh tế gia đình, chị đã chủ động đăng ký tham gia BHXH tự nguyện cho bản thân và mua BHYT hộ gia đình cho các thành viên. Theo chị Tám, điều quan trọng nhất không phải là “đóng nhiều hay ít” mà là hiểu đúng để chủ động tham gia, “có lúc khó khăn thì chọn mức thấp, sau này khá hơn có thể điều chỉnh, nhưng quan trọng là mình đã bắt đầu tham gia để không bị bỏ lỡ quyền lợi”.

Từ những trường hợp cụ thể này cho thấy, khi chính sách được truyền tải đúng cách, đúng đối tượng và gắn với hoàn cảnh thực tế của từng hộ gia đình, người dân không chỉ hiểu mà còn sẵn sàng đồng hành lâu dài. Đây chính là minh chứng rõ nét cho hiệu quả thực chất và sức lan tỏa bền vững của mô hình, đồng thời khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của công tác tuyên truyền “từ cơ sở, vì người dân” trong phát triển người tham gia BHXH, BHYT.

Phát huy vai trò cộng đồng trong thực hiện chính sách an sinh

Hiệu quả bước đầu của mô hình tại xã Minh Đức cho thấy, công tác phát triển người tham gia BHXH, BHYT sẽ đạt hiệu quả cao hơn khi có sự phối hợp, đồng hành của các tổ chức đoàn thể và sự tham gia tích cực từ cộng đồng dân cư. Mô hình “Tổ Phụ nữ nòng cốt” không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, vận động tại cơ sở mà còn cho thấy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội trong việc đưa chính sách an sinh đến gần hơn với người dân. Qua đó, người dân không chỉ được tiếp cận thông tin đầy đủ hơn mà còn từng bước chủ động tham gia, lan tỏa chính sách BHXH, BHYT trong cộng đồng.

Khi chính sách được truyền dẫn thông qua các mối quan hệ xã hội gần gũi, được củng cố bằng niềm tin cộng đồng, thì tính bền vững không còn phụ thuộc vào các chiến dịch mang tính thời điểm, mà được hình thành từ chính nền tảng xã hội. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh hệ thống BHXH Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách, chuyển đổi số, đổi mới phương thức phục vụ và mở rộng diện bao phủ theo các mục tiêu đến năm 2030. Thực tiễn từ Đồng Nai cho thấy, những mô hình xuất phát từ cơ sở, nếu được tổ chức bài bản và phát huy đúng vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, hoàn toàn có thể trở thành giải pháp có giá trị lâu dài.

Việc nhân rộng mô hình “Tổ Phụ nữ nòng cốt” vì vậy không chỉ mang ý nghĩa thực tiễn trong phát triển đối tượng, mà còn góp phần định hình phương thức tổ chức thực hiện chính sách trong giai đoạn mới: lấy người dân làm trung tâm, lấy cộng đồng làm nền tảng và lấy niềm tin làm động lực. Đây chính là điều kiện quan trọng để từng bước hiện thực hóa mục tiêu BHXH, BHYT toàn dân, hướng tới một hệ thống an sinh xã hội bao trùm, bền vững và thực chất./.