Theo kết quả điều tra, từ năm 2021 đến năm 2024, Đặng Đ. T. đã chỉ đạo vợ, con gái, con dâu và nhân viên kế toán nhận tiền gửi đóng BHXH của 12 lượt người có mối quan hệ quen biết với ông và gia đình, qua đó giúp những người này được hưởng chế độ thai sản, dưỡng sức do BHXH huyện Chương Mỹ chi trả.

Để hợp thức điều kiện hưởng chế độ, Đặng Đ. T. bị xác định đã chỉ đạo lập khống các phiếu chi tiền lương, hợp đồng lao động, quyết toán thuế thu nhập cá nhân và một số hồ sơ liên quan, gây thiệt hại cho quỹ BHXH 409,67 triệu đồng. Trong đó, số tiền hưởng chế độ thai sản là 394,94 triệu đồng, chế độ dưỡng sức phục hồi sức khỏe sau sinh là 14,73 triệu đồng.

Quang cảnh phiên tòa

Vụ việc được cơ quan BHXH phát hiện trong quá trình kiểm tra, rà soát việc đóng, hưởng các chế độ BHXH tại DNTN B. T.. Trước đó, doanh nghiệp có tần suất giải quyết chế độ thai sản cao; năm 2022 có 5 trường hợp được thanh toán chế độ thai sản.

Ngày 22/3/2023, đoàn kiểm tra của BHXH thành phố Hà Nội thực hiện kiểm tra tại DNTN B. T. Đến tháng 5/2024, cơ quan BHXH tiếp tục kiểm tra, rà soát hồ sơ và phát hiện một số tồn tại như hồ sơ xin việc được lập sau ngày ký hợp đồng lao động, giấy tờ chỉ ghi tên đơn giản, sơ yếu lý lịch có dấu hiệu tẩy xóa, sửa ngày ký và chữ ký của một số lao động trên hợp đồng, bảng lương, sơ yếu lý lịch không trùng khớp.

Sau quá trình rà soát, BHXH huyện Chương Mỹ đã có văn bản báo cáo BHXH thành phố Hà Nội và phối hợp với Công an huyện Chương Mỹ theo dõi, cung cấp thông tin liên quan đến việc đóng, hưởng chế độ BHXH tại doanh nghiệp. Ngày 13/1/2025, BHXH huyện Chương Mỹ chuyển tin báo về doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro về BHXH đến Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an huyện Chương Mỹ.

Ngày 12/2/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an huyện Chương Mỹ khởi tố vụ án hình sự “Gian lận BHXH, BHTN” xảy ra tại DNTN B. T.. Kết luận giám định của BHXH khu vực I vào tháng 3/2025 xác định tổng số tiền hưởng chế độ thai sản, dưỡng sức sau sinh gây thiệt hại cho BHXH huyện Chương Mỹ là 409,67 triệu đồng.

Tại phiên xét xử sơ thẩm bắt đầu lúc 9h ngày 17/9 tại Tòa án nhân dân khu vực 6 thành phố Hà Nội, bị cáo Đặng Đ. T. có mặt cùng đại diện Viện kiểm sát, luật sư bào chữa và một số người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Bị cáo đồng ý với nội dung cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 thành phố Hà Nội.

Trong quá trình xét hỏi và tranh tụng tại phiên tòa, bị cáo thừa nhận hành vi theo cáo trạng. Đối với trách nhiệm dân sự, DNTN B. T. đã khắc phục toàn bộ số tiền 409,67 triệu đồng gây thiệt hại. BHXH cơ sở Chương Mỹ xác nhận số tiền thiệt hại đã được khắc phục đầy đủ và không có yêu cầu gì thêm.

Theo hồ sơ, số tiền doanh nghiệp đã khắc phục tương ứng 100% thiệt hại được xác định. Khoản tiền này đã được chuyển vào tài khoản của BHXH cơ sở Chương Mỹ.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát đề nghị mức án từ 21 đến 24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo đối với bị cáo Đặng Đ. T.

Hội đồng xét xử nhận thấy hành vi của bị cáo gây thất thoát, ảnh hưởng đến lợi ích của Nhà nước, gây tổn thất số tiền lớn. Tuy nhiên, trong quá trình điều tra và xét hỏi, bị cáo thành khẩn khai báo, hợp tác với cơ quan tiến hành tố tụng, đồng thời chủ động vận động những người lao động hưởng chế độ sai quy định khắc phục toàn bộ số tiền.

HĐXX cũng xem xét các tình tiết bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự và trong quá trình lao động, đóng góp tại địa phương từng được UBND xã tặng giấy khen. Sau khi đánh giá toàn diện tính chất, mức độ hành vi và các tình tiết giảm nhẹ, HĐXX cho rằng bị cáo vẫn cần chịu một hình phạt để răn đe, giáo dục.

Kết thúc phiên tòa vào chiều cùng ngày, HĐXX nhất trí với kết quả điều tra và nội dung cáo trạng được Viện kiểm sát công bố tại phiên tòa, tuyên phạt Đặng Đ. T. 18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách 36 tháng về tội “Gian lận bảo hiểm xã hội”. Đối với số tiền đã đóng BHXH của 12 người lao động, HĐXX xác định 11 người lao động đã được hưởng lợi chế độ thai sản từ việc gian lận, số tiền này chính là phương tiện, công cụ gây án nên quyết định thu giữ xung công quỹ Nhà nước, với số tiền của 01 lao động còn lại, do BHXH cơ sở Chương Mỹ đã kịp thời phát hiện, dừng chi trả chế độ nên sẽ hoàn trả số tiền đã đóng BHXH cho người này.

Bị cáo phải chịu toàn bộ án phí hình sự sơ thẩm. Do đã khắc phục toàn bộ số tiền thiệt hại, trách nhiệm dân sự không phải tiếp tục thực hiện. Bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án./.