Một tấm thẻ, hai giá trị: được bảo vệ và cùng sẻ chia

Với HSSV, tham gia BHYT trước hết là để được bảo đảm quyền lợi khi khám, chữa bệnh. Ở lứa tuổi học tập, sinh hoạt và phát triển thể chất, những rủi ro về sức khỏe có thể đến bất ngờ. Khi đó, tấm thẻ BHYT giúp các em được quỹ BHYT thanh toán chi phí KCB trong phạm vi và mức hưởng theo quy định, qua đó góp phần giảm áp lực tài chính cho gia đình.

Nhưng giá trị của tấm thẻ không chỉ nằm ở quyền lợi mà một cá nhân có thể nhận được.

BHYT được thực hiện trên nguyên tắc chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia. Có người trong một thời gian dài ít sử dụng đến quyền lợi KCB, trong khi có người không may mắc bệnh, cần điều trị dài ngày hoặc phát sinh chi phí lớn. Nguồn lực của quỹ BHYT được hình thành từ sự tham gia của cộng đồng, qua đó góp phần chia sẻ chi phí với những người gặp rủi ro về sức khỏe.

Với HSSV, ý nghĩa ấy càng đáng được nhìn nhận từ sớm. Một em tham gia BHYT nhưng chưa cần sử dụng quyền lợi hôm nay vẫn đang góp phần tạo nên nguồn lực chung để một bạn khác được hỗ trợ khi cần. Và khi rủi ro đến với chính mình, sự sẻ chia ấy lại được cộng đồng dành cho em.

Tính đến ngày 30/6/2026, cả nước có khoảng 21,55 triệu HSSV tham gia BHYT, đạt 99,39% tổng số HSSV. Tỷ lệ bao phủ cao cho thấy BHYT đã trở thành một bộ phận quan trọng trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe HSSV, đồng thời tạo nền tảng để tiếp tục hướng tới mục tiêu BHYT toàn dân.

Cùng với sự tham gia của HSSV, Nhà nước cũng có chính sách hỗ trợ mức đóng BHYT HSSV tối thiểu 50%; tùy điều kiện thực tế, một số địa phương tiếp tục có chính sách hỗ trợ thêm. Đây là sự đồng hành thiết thực, tạo điều kiện để HSSV tham gia BHYT và tiếp cận các quyền lợi chăm sóc sức khỏe khi cần thiết.

Giá trị của sự sẻ chia được thầy rõ từ những lần KCB

Nếu tỷ lệ tham gia cho thấy sức lan tỏa của chính sách thì những trường hợp được quỹ BHYT chi trả chi phí KCB cho thấy rõ hơn giá trị của cơ chế chia sẻ rủi ro.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, HSSV có hơn 4,09 triệu lượt KCB BHYT, với tổng số tiền quỹ BHYT chi trả gần 2.145 tỷ đồng. Trong đó, học sinh có 3.527.625 lượt KCB, với số tiền quỹ BHYT chi trả 1.807,2 tỷ đồng; sinh viên có 565.345 lượt KCB, với số tiền được chi trả 337,4 tỷ đồng.

Đáng chú ý, có những trường hợp chi phí điều trị rất lớn. Trong cùng thời gian, 779 HSSV được quỹ BHYT chi trả từ 100 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng, với tổng số tiền 103 tỷ đồng; 234 HSSV thuộc nhóm từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng, với tổng số tiền 64,7 tỷ đồng. Bên cạnh đó, có 23 HSSV có chi phí KCB từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng, được quỹ BHYT thanh toán 15,5 tỷ đồng; 3 HSSV có chi phí KCB từ 1 tỷ đồng trở lên, với tổng số tiền thanh toán 3,6 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy rủi ro sức khỏe của mỗi người có thể rất khác nhau. Một lần KCB có thể chỉ phát sinh chi phí không lớn, nhưng cũng có trường hợp người bệnh phải điều trị dài ngày với chi phí lên tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí hàng tỷ đồng.

Khi đó, ý nghĩa của tấm thẻ BHYT được thể hiện rõ nhất. Người bệnh không phải tự mình đối mặt với toàn bộ gánh nặng tài chính mà được quỹ BHYT chia sẻ trong phạm vi quyền lợi theo quy định. Với một gia đình có con đang điều trị bệnh, sự hỗ trợ ấy không chỉ là một khoản chi phí được thanh toán, mà còn là điều kiện để việc điều trị được duy trì và người bệnh tiếp tục có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế.

Vì vậy, giá trị của BHYT không nên chỉ được nhìn qua mức đóng hay số lần sử dụng. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng bảo vệ mỗi người trước những rủi ro mà không ai có thể biết trước.

Trao tấm thẻ hôm nay, lan tỏa trách nhiệm cộng đồng

Để HSSV hiểu và trân trọng đầy đủ giá trị của BHYT, công tác tuyên truyền, tư vấn chính sách trong thời gian tới sẽ tiếp tục được đổi mới theo hướng gần gũi, dễ hiểu, gắn với những tình huống thực tế. Bên cạnh thông tin về mức đóng, thời hạn sử dụng, thủ tục tham gia và quyền lợi KCB, thì những câu chuyện thực tế về người bệnh được quỹ BHYT hỗ trợ chi phí KCB có thể trở thành những minh chứng cụ thể, giúp HSSV nhận thấy rằng tham gia BHYT không chỉ là bảo vệ sức khỏe của bản thân mà còn góp phần tạo dựng nguồn lực chung để chia sẻ với những người không may gặp rủi ro. Gia đình và nhà trường giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành nhận thức này. Phụ huynh có thể giúp các em hiểu về quyền lợi và ý nghĩa của BHYT; nhà trường có thể lồng ghép nội dung về BHYT vào các hoạt động giáo dục, sinh hoạt tập thể, truyền thông sức khỏe học đường. 

Theo Quyết định số 1468/QĐ-TTg ngày 31/7/2026, mục tiêu đến năm 2030 là 100% dân số tham gia BHYT; trong đó ngành Giáo dục được giao xây dựng kế hoạch, giải pháp phấn đấu đạt 100% HSSV tham gia BHYT. Mục tiêu ấy không chỉ được đo bằng tỷ lệ bao phủ. Quan trọng hơn là mỗi HSSV hiểu được tham gia BHYT để được bảo vệ khi cần thiết, đồng thời cùng góp phần bảo vệ những người khác. Một tấm thẻ BHYT có thể bắt đầu từ quyền lợi của một HSSV, nhưng ý nghĩa của nó không dừng lại ở một cá nhân. Khi hàng triệu HSSV cùng tham gia, những đóng góp của mỗi người tạo nên nguồn lực chung để chia sẻ với những trường hợp không may mắc bệnh, cần điều trị.

Hôm nay, một tấm thẻ có thể chưa được sử dụng. Nhưng sự tham gia hôm nay đang góp phần tạo nên điểm tựa cho ngày mai - cho chính mình và cho cộng đồng.

Đó cũng là giá trị nhân văn của BHYT HSSV: mỗi người tham gia để được bảo vệ, đồng thời cùng chung tay bảo vệ người khác, góp phần xây dựng một chính sách an sinh xã hội bền vững và một cộng đồng chủ động, trách nhiệm hơn trong chăm sóc sức khỏe./.