Chuyển đổi số trong hệ thống BHXH Việt Nam: Nền tảng cho công khai, minh bạch và phục vụ người dân
03/04/2026 09:03 PM
Hiện tại bài viết chưa được cập nhật nội dung Âm thanh. Xin cảm ơn.
Những năm qua, BHXH Việt Nam là một trong những đơn vị đi đầu về ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT), thúc đẩy chuyển đổi số, từng bước hình thành hệ sinh thái số phục vụ người dân và doanh nghiệp. Không chỉ dừng lại ở cải cách thủ tục hành chính, công tác chuyển đổi số của BHXH Việt Nam đang từng bước tái cấu trúc toàn diện phương thức vận hành chính sách an sinh xã hội theo hướng công khai, minh bạch, hiệu quả và lấy người dân làm trung tâm phục vụ - nơi người dân được trao quyền chủ động trong nắm bắt thông tin, giám sát, kiểm soát quyền lợi của mình một cách trực tiếp, minh bạch và thuận tiện.
Giám đốc BHXH Việt Nam Lê Hùng Sơn: Một trong những mục tiêu cốt lõi trong chuyển đổi số của BHXH Việt Nam là thiết lập cơ chế công khai, minh bạch xuyên suốt từ quá trình đóng đến quá trình thụ hưởng chính sách của người dân
Minh bạch hóa quá trình đóng - hưởng
Một trong những mục tiêu cốt lõi trong chuyển đổi số của BHXH Việt Nam là thiết lập cơ chế công khai, minh bạch xuyên suốt từ quá trình đóng đến quá trình thụ hưởng chính sách.
Trước đây, việc theo dõi thông tin đóng BHXH, BHYT của người lao động phụ thuộc nhiều vào hồ sơ giấy, công khai, niêm yết thủ công, dẫn đến độ trễ thông tin và khó khăn trong kiểm chứng.
Hiện nay, toàn bộ dữ liệu tham gia và thụ hưởng đã được số hoám, cập nhật liên tục trên hệ thống. Cơ sở dữ liệu (CSDL) này cũng được kết nối, xác thực với CSDL quốc gia về dân cư đảm bảo nguồn dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”.
Đến nay, hệ thống của BHXH Việt Nam đã xác thực hơn 100,2 triệu thông tin công dân trong CSDL do BHXH Việt Nam quản lý với CSDL quốc gia về dân cư.
Từ nền tảng đó, BHXH Việt Nam đã cung cấp đa dạng các phương thức để người dân có thể tra cứu, theo dõi quá trình tham gia và thụ hưởng chính sách; trong đó, ứng dụng VssID - BHXH số đóng vai trò trung tâm.
Thông qua ứng dụng này, người dân có thể:
- Tra cứu quá trình đóng BHXH, BHYT, BHTN theo từng tháng, từng đơn vị sử dụng lao động
- Kiểm tra thông tin hưởng các chế độ như ốm đau, thai sản, hưu trí…
- Theo dõi lịch sử khám chữa bệnh BHYT
- Thực hiện các dịch vụ công trực tuyến
Việc tiếp cận thông tin trở nên nhanh chóng, trực quan, giúp người tham gia không chỉ “biết” mà còn “hiểu” rõ quyền lợi của mình.
Từ “thụ động tiếp nhận” sang “chủ động giám sát”
Chuyển đổi số không chỉ dừng ở minh bạch thông tin, mà còn thay đổi vị thế của người tham gia trong toàn bộ quá trình thực hiện chính sách. Thông qua hệ thống và các nền tảng số của BHXH Việt Nam, người dân có thể tự tính toán, dự báo mức hưởng các chế độ BHXH; theo dõi quá trình khám chữa bệnh, chi phí được quỹ BHYT chi trả; nhận thông báo kịp thời về các quyền lợi phát sinh…
Nếu như trước đây, người tham gia BHXH, BHYT người tham gia chủ yếu phụ thuộc vào thông báo từ cơ quan chức năng hoặc đơn vị sử dụng lao động, thì hiện nay, với nền tảng số, mỗi người dân đã trở thành một “chủ thể dữ liệu”, có thể tự theo dõi, kiểm tra và bảo vệ quyền lợi chính đáng của chính mình.
Điều này đặc biệt quan trọng trong việc phát hiện sớm các sai sót như doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng hoặc đóng không đúng mức quy định. Khi phát hiện bất thường, người lao động có thể kịp thời phản ánh tới cơ quan BHXH hoặc các cơ quan chức năng liên quan để được xử lý, tránh phát sinh thiệt thòi về quyền lợi.
Không dừng lại ở đó, mọi giao dịch, quá trình giải quyết chế độ đều được cập nhật và lưu vết trên hệ thống, qua đó tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của cơ quan thực thi. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng một hệ thống an sinh xã hội hiện đại, vận hành công khai và chịu sự giám sát của xã hội.
Chuyển đổi số trong hệ thống BHXH Việt Nam: Nền tảng cho công khai, minh bạch và phục vụ người dân (Ảnh minh họa)
Hình thành hệ sinh thái số đồng bộ, toàn diện
Những kết quả đạt được trong chuyển đổi số của BHXH Việt Nam thời gian qua không phải là những bước đi đơn lẻ, mà là sự hình thành ngày càng rõ nét của một hệ sinh thái số đồng bộ, toàn diện. Hệ sinh thái này bao gồm: Cơ sở dữ liệu tập trung quy mô lớn, hệ thống phần mềm nghiệp vụ, nền tảng dịch vụ công trực tuyến đến các ứng dụng phục vụ người dân như VssID… Tất cả đã được kết nối và vận hành trên cùng một hạ tầng công nghệ, bảo đảm dữ liệu được quản lý tập trung, sử dụng thống nhất và khai thác hiệu quả.
Việc đồng bộ dữ liệu không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành mà còn tạo điều kiện để mở rộng kết nối, chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, địa phương, qua đó nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ công và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.
Đồng thời, đây cũng là nền tảng quan trọng để tiếp tục phát triển các tiện ích số mới, đáp ứng nhu cầu ngày đa dạng, nâng cao trải nghiệm của người tham gia./.
PV