Theo Bộ Tài chính, cử tri tỉnh Vĩnh Long kiến nghị xem xét tăng mức chiết khấu đối với người bán vé số dạo; đồng thời đề xuất có chính sách hỗ trợ về BHYT và quan tâm hơn đến công tác bảo đảm an sinh xã hội nhằm cải thiện đời sống của nhóm lao động này.

Chính sách BHXH, BHYT tiếp tục là trụ cột bảo đảm an sinh

Đối với kiến nghị về chính sách BHXH, BHYT và an sinh xã hội, Bộ Tài chính cho biết BHXH và BHYT là hai trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, góp phần quan trọng thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm ổn định chính trị - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân và phát triển bền vững đất nước. Thông qua các quy định của pháp luật về BHXH, BHYT, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm hỗ trợ các đối tượng yếu thế trong xã hội, trong đó có người bán vé số dạo, bằng các chính sách phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.

Về chính sách BHXH, Bộ Tài chính cho biết người bán vé số dạo là lao động không giao kết hợp đồng lao động nên không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, nhưng có thể tham gia BHXH tự nguyện theo quy định của Luật BHXH. Theo khoản 1 Điều 5 Nghị định số 159/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH tự nguyện, người tham gia BHXH tự nguyện được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm trên mức đóng hằng tháng tính theo chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn. Theo đó, người thuộc hộ nghèo được hỗ trợ 50%; hộ cận nghèo được hỗ trợ 40%; người dân tộc thiểu số được hỗ trợ 30%; các đối tượng khác được hỗ trợ 20%. Người bán vé số dạo khi tham gia BHXH tự nguyện sẽ được hưởng mức hỗ trợ tương ứng với nhóm đối tượng mà mình thuộc theo quy định của pháp luật.

Về chính sách BHYT, Bộ Tài chính cho biết theo quy định của Luật bổ sung, sửa đổi một số điều của Luật BHYT, người thuộc hộ gia đình nghèo được ngân sách nhà nước đóng 100% mức đóng BHYT; người thuộc hộ gia đình cận nghèo được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng theo quy định tại Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế. Trong đó, người thuộc hộ cận nghèo đang cư trú tại các xã nghèo theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và các văn bản của cơ quan có thẩm quyền được hỗ trợ 100% mức đóng BHYT; các trường hợp thuộc hộ cận nghèo khác được hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng. Với các quy định hiện hành, người bán vé số dạo thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo sẽ được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ mức đóng BHYT theo quy định; trường hợp không thuộc các nhóm này có thể tham gia BHYT theo hộ gia đình để được giảm trừ mức đóng theo quy định của pháp luật.

Nghiên cứu kiến nghị về mức chiết khấu bán vé số dạo

Đối với kiến nghị tăng mức chiết khấu cho người bán vé số dạo, Bộ Tài chính cho biết theo quy định của pháp luật hiện hành, hoa hồng đại lý là khoản tiền doanh nghiệp kinh doanh xổ số trả cho đại lý xổ số để thực hiện hoạt động phân phối vé. Mức chi hoa hồng do doanh nghiệp quyết định nhưng phải bảo đảm không vượt quá 15% doanh thu từ hoạt động kinh doanh xổ số theo quy định tại Nghị định số 122/2017/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 138/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính. Bộ Tài chính cho biết, trên cơ sở hợp đồng đại lý đã ký kết giữa doanh nghiệp kinh doanh xổ số và đại lý xổ số, các đại lý sẽ chủ động thỏa thuận mức hoa hồng (chiết khấu) đối với người bán vé số dạo căn cứ vào nhu cầu thị trường, khả năng tiêu thụ và điều kiện kinh doanh thực tế.

Theo ghi nhận, mức chiết khấu phổ biến hiện nay dao động khoảng 10 - 11% mệnh giá vé số. Từ thực tiễn hoạt động của người bán vé số dạo, phần lớn là lao động tự do, người cao tuổi, người có hoàn cảnh khó khăn - Bộ Tài chính ghi nhận kiến nghị của cử tri tỉnh Vĩnh Long về việc xem xét nâng mức chiết khấu nhằm góp phần cải thiện thu nhập, ổn định đời sống. Bộ sẽ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá và xem xét điều chỉnh vào thời điểm phù hợp trên cơ sở các quy định của pháp luật và tình hình thực tế của hoạt động kinh doanh xổ số.

Tiếp tục mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT, tăng cường bảo đảm an sinh cho lao động khu vực phi chính thức

Cùng với việc nghiên cứu, hoàn thiện các chính sách liên quan đến người bán vé số dạo, việc tạo điều kiện để lao động khu vực phi chính thức tiếp cận, tham gia BHXH, BHYT có ý nghĩa quan trọng trong thực hiện mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Thời gian qua, BHXH Việt Nam đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phát triển người tham gia BHXH, BHYT; đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền chính sách, cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, mở rộng mạng lưới tổ chức hỗ trợ phát triển đối tượng, tạo điều kiện thuận lợi để người dân, nhất là lao động khu vực phi chính thức, tiếp cận và tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình.

Đối với người bán vé số dạo, việc tham gia BHXH tự nguyện và BHYT không chỉ giúp được thụ hưởng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước theo đúng nhóm đối tượng quy định mà còn góp phần bảo đảm thu nhập khi hết tuổi lao động, giảm gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh và nâng cao khả năng tự bảo đảm an sinh trong cuộc sống.

Việc tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách BHXH, BHYT, đồng thời mở rộng diện bao phủ đối với lao động khu vực phi chính thức, trong đó có người bán vé số dạo, sẽ góp phần thực hiện mục tiêu BHXH, BHYT toàn dân theo tinh thần Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH, qua đó xây dựng hệ thống an sinh xã hội ngày càng toàn diện, bền vững và bao trùm./.