Khẳng định vị trí quan trọng của y học cổ truyền

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, TS.BS Vũ Mạnh Hà khẳng định: y, dược cổ truyền là bộ phận không thể tách rời của nền y học Việt Nam, được hình thành, kế thừa và phát triển qua nhiều thế hệ. Quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước là phát huy giá trị y học cổ truyền trên cơ sở kết hợp hài hòa với y học hiện đại.

Thời gian qua, nhiều chủ trương, chính sách lớn đã được ban hành nhằm thúc đẩy phát triển lĩnh vực này, như Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chỉ thị số 25/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Các văn bản đều nhấn mạnh yêu cầu tăng cường quản lý nhà nước; nâng cao năng lực hệ thống; phát triển nguồn dược liệu; đẩy mạnh kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong đào tạo, phòng bệnh và khám, chữa bệnh; đồng thời đưa các giá trị y học cổ truyền đến gần hơn với cộng đồng.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế, TS.BS Vũ Mạnh Hà phát biểu.

Những năm gần đây, mạng lưới khám, chữa bệnh y học cổ truyền tiếp tục được củng cố và phát triển. Hiện cả nước có 5 bệnh viện y học cổ truyền trực thuộc Bộ và các bộ, ngành; 61 bệnh viện tuyến tỉnh và 10 bệnh viện tư nhân. Năm 2025, tỷ lệ khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền đạt khoảng 3,3% tổng số lượt khám, tương đương khoảng 7 triệu lượt.

Đáng chú ý, tại buổi làm việc ngày 20/5/2026 với Đảng ủy Bộ Y tế và các cơ quan liên quan, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe toàn diện; phát huy vai trò y học cổ truyền trong phòng bệnh, phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi, đưa y học cổ truyền thực sự đến gần hơn với người dân. Trong đó, việc tích hợp các dịch vụ kỹ thuật và bài thuốc cổ truyền chính thống vào danh mục chi trả của BHYT được xác định là giải pháp quan trọng. Đây là định hướng có ý nghĩa chiến lược, vừa góp phần bảo tồn, phát huy giá trị truyền thống, vừa thúc đẩy nghiên cứu, chuẩn hóa và hiện đại hóa lĩnh vực y, dược cổ truyền.

Cùng với đó, chính sách BHYT đối với lĩnh vực y, dược cổ truyền đang từng bước được hoàn thiện, tạo cơ sở quan trọng để nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân. Hiện danh mục thanh toán BHYT đã bao gồm 229 thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền.

Bảo đảm sử dụng hiệu quả Quỹ BHYT, nâng cao chất lượng y học cổ truyền

Tại hội nghị, Thứ trưởng đề nghị các đơn vị đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống KCB BHYT trong lĩnh vực y, dược cổ truyền; làm rõ những kết quả đạt được, khó khăn, vướng mắc, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng chuyên môn, chất lượng phục vụ và hiệu quả sử dụng Quỹ BHYT.

Ảnh minh họa. (Nguồn: Internet)

Trọng tâm là tăng cường kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại; hoàn thiện cơ chế đăng ký KCB ban đầu tại các cơ sở y học cổ truyền phù hợp với năng lực chuyên môn và nhu cầu thực tiễn; xây dựng danh mục bệnh, nhóm bệnh được tiếp cận cơ sở chuyên sâu bảo đảm quyền lợi người bệnh.

Cùng với đó, cần tiếp tục rà soát, cập nhật các quy định về dịch vụ kỹ thuật, thuốc y học cổ truyền và cơ chế thanh toán BHYT theo hướng khoa học, khả thi; bảo đảm cân đối Quỹ BHYT và đáp ứng yêu cầu phát triển.

Việc đổi mới chính sách BHYT đối với y học cổ truyền cần gắn với xu hướng chuyển mạnh sang phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và liên thông dữ liệu trong quản lý, điều hành.

Theo ThS Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), Chương trình phát triển y, dược cổ truyền đến năm 2030 đặt mục tiêu nâng tỷ lệ chi trả thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền trong tổng chi phí thuốc từ Quỹ BHYT lên tối thiểu 20% vào năm 2025 và 30% vào năm 2030. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tỷ trọng chi cho thuốc y học cổ truyền còn khiêm tốn trong số chi quy BHYT. Năm 2024, con số này mới đạt 5,42%, tương đương hơn 3.100 tỷ đồng. Trong khi đó, nguồn dược liệu trong nước rất phong phú, nhiều bài thuốc đã được nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng bài bản.

Điều này đặt ra yêu cầu cần có chính sách chi trả hợp lý, tạo động lực phát triển, đồng thời khẳng định đúng vị trí của y học cổ truyền trong hệ thống y tế, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân./.