Đề xuất hoàn thiện chính sách, bảo đảm nguồn lực thực hiện quyền trẻ em

Phúc đáp Công văn số 3302-CV/VPTW ngày 25/6/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về việc đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác chăm sóc và bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, Đảng ủy Bộ Tài chính đã có Công văn báo cáo và đề xuất một số giải pháp thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao.

Theo Đảng ủy Bộ Tài chính, mặc dù Bộ Tài chính không chủ trì xây dựng các cơ chế, chính sách liên quan trực tiếp đến thực hiện quyền trẻ em, song trong quá trình xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước, Bộ luôn chủ động phối hợp với các bộ, ngành để bảo đảm tính khả thi của chính sách, đồng thời hướng tới mục tiêu bảo đảm tốt nhất quyền và lợi ích của người dân, các đối tượng bảo trợ xã hội và các nhóm yếu thế, trong đó có trẻ em.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đã tích cực tham gia góp ý đối với nhiều báo cáo, chương trình, đề án liên quan đến trẻ em do Bộ Y tế chủ trì. Trong năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, Bộ đã tham gia ý kiến đối với Báo cáo kết quả thực hiện quyền trẻ em năm 2025 và thực hiện nhiệm vụ liên quan đến trẻ em; Chương trình quốc gia bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em giai đoạn 2026 - 2030; Chương trình thúc đẩy quyền tham gia của trẻ em giai đoạn 2026 - 2030.

Đối với việc bảo đảm nguồn lực, Đảng ủy Bộ Tài chính cho biết hằng năm Bộ đều tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền bố trí kinh phí thực hiện các chương trình, chính sách liên quan đến quyền trẻ em trên cơ sở đề xuất của các bộ, ngành và khả năng cân đối ngân sách nhà nước.

Năm 2025, ngân sách nhà nước đã bố trí kinh phí để thực hiện nhiều chính sách liên quan đến trẻ em. Trong đó, dự toán chi bảo đảm xã hội dành hơn 21,13 tỷ đồng để triển khai các chương trình, đề án về trẻ em; dự toán chi y tế, dân số, gia đình khoảng 20.054 tỷ đồng, bao gồm kinh phí hỗ trợ mua thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi, đối tượng bảo trợ xã hội và học sinh, sinh viên; dự toán chi giáo dục - đào tạo và dạy nghề khoảng 26.862 tỷ đồng để thực hiện các chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ học tập, học bổng và hỗ trợ trẻ em vùng khó khăn, trẻ em khuyết tật...

Tiếp tục hoàn thiện chính sách BHYT và tăng cường chăm sóc sức khỏe cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt

Trên cơ sở rà soát những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, Đảng ủy Bộ Tài chính đã đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả chăm sóc, bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trong đó tập trung vào chính sách BHYT, chăm sóc sức khỏe và triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia có liên quan.

Về chính sách BHYT, căn cứ các quy định của Luật BHYT, trẻ em bị bỏ rơi hiện được tham gia BHYT theo từng nhóm đối tượng với mức hưởng khác nhau. Theo đó, trẻ em dưới 6 tuổi được ngân sách nhà nước đóng BHYT và được quỹ BHYT thanh toán 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh; người đang hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng cũng được hưởng mức thanh toán 100%; trong khi học sinh được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng BHYT và được quỹ BHYT thanh toán 80% chi phí khám bệnh, chữa bệnh theo quy định.

Để bảo đảm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được chăm sóc sức khỏe đầy đủ hơn, Đảng ủy Bộ Tài chính đề xuất nghiên cứu rà soát, bổ sung nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt vào diện được hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng. Theo đề xuất này, các em sẽ được ngân sách nhà nước đóng BHYT và được hưởng mức thanh toán 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh BHYT theo quy định.

Đối với công tác chăm sóc sức khỏe, Công văn nêu rõ phần lớn trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt hiện đang được nuôi dưỡng tại các cơ sở trợ giúp xã hội. Tuy nhiên, nhiều cơ sở chưa đủ điều kiện thành lập phòng khám hoặc ký hợp đồng khám bệnh, chữa bệnh BHYT, dẫn đến những khó khăn trong việc tiếp cận dịch vụ y tế của trẻ. Từ thực tế đó, Đảng ủy Bộ Tài chính đề nghị Bộ Y tế nghiên cứu, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành quy định về khám bệnh, chữa bệnh BHYT theo hình thức khám lưu động tại các cơ sở trợ giúp xã hội, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển

Đảng ủy Bộ Tài chính đề nghị tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035, coi đây là một trong những giải pháp quan trọng nhằm tăng cường công tác chăm sóc, bảo vệ và phát triển trẻ em, nhất là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Theo Đảng ủy Bộ Tài chính, trên cơ sở chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia được Quốc hội phê duyệt tại Nghị quyết số 262/2025/QH15 ngày 11/12/2025, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1709/QĐ-BYT ngày 12/6/2026 phê duyệt Chương trình giai đoạn 2026-2035, trong đó giai đoạn I được triển khai từ năm 2026 đến năm 2030. Chương trình được thiết kế với nhiều dự án, tiểu dự án và hoạt động cụ thể, hướng đến nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, cải thiện chất lượng dân số, đồng thời dành nhiều nội dung hỗ trợ trực tiếp đối với trẻ em nói chung và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt nói riêng.

Trong đó, Tiểu dự án 2 thuộc Dự án 4 tập trung vào các hoạt động bảo vệ, chăm sóc và hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt; trẻ em là nạn nhân hoặc bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa; trẻ em bị xâm hại cần được hỗ trợ khẩn cấp. Các hoạt động bao gồm xây dựng mô hình bảo vệ trẻ em chuyên biệt, hỗ trợ can thiệp đối với trẻ em lao động trái quy định của pháp luật, trẻ em có nguy cơ trở thành lao động trẻ em và hỗ trợ tâm lý xã hội cho trẻ em bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa hoặc bị xâm hại nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, Tiểu dự án 3 thuộc Dự án 1 chú trọng đổi mới hoạt động cung ứng dịch vụ tại y tế cơ sở, trong đó có nội dung sàng lọc các rối loạn sức khỏe tâm thần, sàng lọc tăng động, giảm chú ý và tự kỷ đối với trẻ em từ 12 tháng đến 5 tuổi theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

Để bảo đảm triển khai đồng bộ và hiệu quả Chương trình, Đảng ủy Bộ Tài chính đề nghị Bộ Y tế tiếp tục chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan tổ chức triển khai đầy đủ các dự án, tiểu dự án và hoạt động của Chương trình; đồng thời tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện, trong đó chú trọng các hoạt động hỗ trợ, can thiệp đối với trẻ em nói chung và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt nói riêng, góp phần hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu của Chương trình theo đúng quy định./.