Chuyển đổi số BHXH Việt Nam: Từ đổi mới phương thức quản lý đến nâng cao chất lượng phục vụ

Tạo nền tảng dữ liệu, thúc đẩy đổi mới phương thức quản lý

Với đặc thù quản lý khối lượng dữ liệu lớn, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của hàng chục triệu người tham gia và thụ hưởng chính sách, BHXH Việt Nam xác định ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và chuyển đổi số là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động. Qua quá trình đầu tư, phát triển và hoàn thiện các hệ thống CNTT, phương thức quản lý, xử lý nghiệp vụ từng bước chuyển từ hồ sơ giấy, thao tác thủ công sang môi trường điện tử, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số toàn diện.

Việc triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cùng Đề án 06 của Chính phủ tiếp tục tạo động lực thúc đẩy BHXH Việt Nam đổi mới mạnh mẽ hơn. Chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở việc đưa các quy trình hiện có lên phần mềm, mà còn hướng tới tái cấu trúc nghiệp vụ, chuẩn hóa dữ liệu, tăng cường kết nối liên thông và đổi mới phương thức cung cấp dịch vụ công theo hướng thuận tiện, hiệu quả hơn.

Phó Giám đốc BHXH Việt Nam Chu Mạnh Sinh nhấn mạnh, dữ liệu chính là nền tảng cốt lõi của hệ sinh thái BHXH số. Thời gian qua, toàn hệ thống đã tập trung hoàn thiện, chuẩn hóa, xác thực và chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu (CSDL) quốc gia về dân cư, Trung tâm Dữ liệu quốc gia cùng các bộ, ngành, địa phương.

Tính đến hết tháng 09/2026, hệ thống đã xác thực hơn 100,2 triệu thông tin công dân với CSDL quốc gia về dân cư, trong đó có khoảng 94,2 triệu người đang tham gia, thụ hưởng chính sách (đạt tỷ lệ 99,82%).  Đặc biệt, việc hoàn thành tích hợp toàn bộ dịch vụ công trực tuyến của BHXH Việt Nam lên Cổng Dịch vụ công Quốc gia tại Trung tâm Dữ liệu quốc gia và vận hành chính thức từ ngày 29/5/2026 đã mở rộng tối đa khả năng tiếp cận cho người dân, doanh nghiệp.

Sự thông suốt về dữ liệu giúp triệt tiêu tình trạng trùng lặp, sai lệch thông tin và cắt giảm tối đa các giấy tờ không cần thiết trong giải quyết thủ tục hành chính như cấp thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi, giải quyết chế độ tử tuất hay liên thông dữ liệu khám, chữa bệnh.

Tiện ích thực tế: Thước đo hiệu quả chuyển đổi số

Hiệu quả của chuyển đổi số được chứng minh qua những tiện ích thiết thực mà người dân và doanh nghiệp trực tiếp khai thác, sử dụng trong giao dịch hằng ngày.

Phương thức làm việc trên môi trường số giúp người lao động và doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí hành chính. Trong năm 2025, Hệ thống BHXH Việt Nam tiếp nhận 149,9 triệu hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính, trong đó hồ sơ giao dịch điện tử đạt 136,4 triệu, chiếm khoảng 91% tổng số hồ sơ.

Cùng với đó, việc triển khai khám, chữa bệnh BHYT bằng căn cước công dân gắn chip hoặc qua ứng dụng VNeID mang lại sự tiện lợi rõ rệt. Đến hết tháng 09/2026, 100% cơ sở khám, chữa bệnh BHYT trên toàn quốc đã triển khai phương thức này với hơn 487,3 triệu lượt tra cứu thành công, giúp người dân không còn lo mất hay quên mang theo thẻ BHYT giấy.

Trong lĩnh vực y tế số, hệ thống đã tiếp nhận hơn 710,6 triệu lượt dữ liệu khám, chữa bệnh BHYT và thực hiện hơn 291,1 triệu lượt tra cứu thành công để phục vụ tích hợp Hồ sơ sức khỏe điện tử, giấy chuyển tuyến và giấy hẹn khám lại trên ứng dụng VNeID.

Đồng thời, ứng dụng VssID - BHXH số tiếp tục phát huy vai trò là kênh cung cấp thông tin minh bạch, hỗ trợ kết nối đăng nhập qua tài khoản VNeID. BHXH Việt Nam cũng đẩy mạnh xử lý hồ sơ dịch vụ công trực tuyến đối với các chế độ ngắn hạn (đạt hơn 2,35 triệu hồ sơ) và chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH qua tài khoản cá nhân, đảm bảo an toàn, nhanh chóng.

Phó Giám đốc BHXH Việt Nam Chu Mạnh Sinh khẳng định quan điểm xuyên suốt của BHXH Việt Nam trong chuyển đổi số là lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy con người làm trung tâm và hiệu quả làm thước đo và an toàn là điều kiện tiên quyết.

Hướng tới hệ sinh thái BHXH số thông minh, an toàn và bền vững

Bước sang giai đoạn phát triển mới, BHXH Việt Nam không dừng lại ở việc xử lý công việc nhanh hơn mà chuyển sang quản lý thông minh, chủ động và dựa trên dữ liệu. Một trong những hướng đi chiến lược là nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong tự động hóa tư vấn, hỗ trợ cán bộ xử lý nghiệp vụ, phân tích rủi ro và hỗ trợ hoạch định chính sách.

Từ thực tiễn triển khai, Phó Giám đốc BHXH Việt Nam Chu Mạnh Sinh nhấn mạnh sự cần thiết của việc phối hợp xây dựng Không gian dữ liệu thống nhất ngành Tài chính, phát triển Khung quản trị AI dùng chung và các năng lực nền tảng về dữ liệu. Song song với đó, công tác bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng được đặt ra xuyên suốt để bảo vệ hệ thống vận hành liên tục và giữ vững niềm tin của người sử dụng.

Định hướng này tiếp tục được cụ thể hóa tại Quyết định số 813/QĐ-BHXH ngày 25/9/2026 của BHXH Việt Nam về kế hoạch thực hiện đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 giai đoạn 2026 - 2030. Thời gian tới, BHXH Việt Nam sẽ tiếp tục tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ, nâng cao chất lượng các nền tảng số, chú trọng đào tạo kỹ năng số cho cán bộ và hỗ trợ người dân, nhất là các đối tượng còn khó khăn khi tiếp cận công nghệ.

Nhân Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10, BHXH Việt Nam khẳng định quyết tâm tiếp tục đổi mới toàn diện. Hiệu quả chuyển đổi số của toàn hệ thống không chỉ đo đếm bằng công nghệ hay dữ liệu, mà quan trọng hơn là khả năng quản lý hiệu quả, giải quyết công việc minh bạch và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Như quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của Phó Giám đốc BHXH Việt Nam Chu Mạnh Sinh: Chuyển đổi số phải lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy con người làm trung tâm, lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo và lấy an toàn, tin cậy làm điều kiện tiên quyết. Đây chính là kim chỉ nam để BHXH Việt Nam từng bước xây dựng hệ sinh thái BHXH số hiện đại, thông minh, liên thông và bền vững, góp phần bảo đảm ngày càng tốt hơn quyền lợi an sinh xã hội của Nhân dân./.