Trình bày nội dung cơ bản của dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Luật An toàn, vệ sinh lao động được đặt ra trên cơ sở thể chế hóa các chủ trương của Đảng, bảo đảm thi hành Hiến pháp, hoàn thiện hệ thống pháp luật và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Quang cảnh phiên họp

Về cơ sở chính trị, Chỉ thị số 31-CT/TW ngày 19 tháng 3 năm 2024 của Ban Bí thư về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác an toàn, vệ sinh lao động trong tình hình mới đặt ra nhiệm vụ rà soát, bổ sung, hoàn thiện chính sách, pháp luật, khắc phục kịp thời hạn chế, bất cập trong thực tiễn, chú trọng chính sách phòng ngừa, giảm thiểu, khắc phục rủi ro về tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Bên cạnh đó, Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30 tháng 4 năm 2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường phân cấp, phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Về cơ sở pháp lý, sau khi Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015 được ban hành, hệ thống pháp luật có liên quan đã có nhiều thay đổi, trong đó có Luật Tổ chức Chính phủ năm 2025, Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Luật Thanh tra năm 2025 và một số luật chuyên ngành khác. Những thay đổi này tác động đến một số quy định của Luật về tổ chức, thẩm quyền, trách nhiệm quản lý nhà nước và các nội dung có liên quan. Đặc biệt, Nghị quyết số 190/2025/QH15 ngày 19 tháng 02 năm 2025 của Quốc hội quy định về xử lý một số vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước yêu cầu các cơ quan, người có thẩm quyền phải ban hành văn bản quy phạm pháp luật để xử lý các văn bản chịu sự tác động do sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, bảo đảm hoàn thành trước ngày 01 tháng 3 năm 2027.

Về cơ sở thực tiễn, qua hơn 10 năm thi hành, Luật An toàn, vệ sinh lao động đã tạo lập khuôn khổ pháp lý tương đối đầy đủ cho công tác an toàn, vệ sinh lao động. Tuy nhiên, trước những thay đổi lớn về tổ chức bộ máy nhà nước và hệ thống pháp luật có liên quan, một số quy định của Luật hiện hành đã không còn phù hợp, nhất là các quy định về cơ quan, thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, thanh tra, phân quyền, phân cấp, phân định thẩm quyền, thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải, việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động nhằm kịp thời xử lý những vấn đề thực sự cần thiết, cấp bách phát sinh từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp; thực hiện các yêu cầu về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; đồng thời xử lý các nội dung có liên quan trực tiếp để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.

Quan điểm xây dựng Luật là kế thừa các quy định của Luật An toàn, vệ sinh lao động còn phù hợp; chỉ sửa đổi, bổ sung những nội dung thực sự cần thiết, cấp bách thuộc phạm vi của dự án Luật; không mở rộng sang các vấn đề cần được nghiên cứu, đánh giá toàn diện. Việc sửa đổi các quy định về thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh phải bảo đảm yêu cầu cắt giảm, đơn giản hóa, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Dự án Luật không thay đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của Luật hiện hành. Phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án Luật tập trung vào 03 nhóm nội dung cấp bách:

(i) Các quy định chịu tác động của việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp theo Nghị quyết số 190/2025/QH15.

(ii) Các quy định về thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP.

(iii) Các quy định có liên quan trực tiếp để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Dự thảo Luật gồm 2 điều; sửa đổi, bổ sung liên quan đến 35/93 điều của Luật hiện hành, trong đó có 18 điều chỉ thay đổi tên Bộ.

Dự kiến dự án Luật được trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 năm 2026. Theo dự thảo Luật, Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 3 năm 2027.

Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành Luật với các lý do nêu tại Tờ trình của Chính phủ.

Dự án Luật cơ bản phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp, bảo đảm tính tương thích với điều ước quốc tế và thống nhất với pháp luật có liên quan. Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục rà soát các chủ trương mới tại Nghị quyết 18-NQ/TW, Nghị quyết 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, các quy định đang được đề xuất sửa đổi tại Luật Bảo hiểm xã hội và pháp luật có liên quan.

Sau khi nghe báo cáo, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thảo luận về các nội dung của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ghi nhận sự nỗ lực của Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo là Bộ Nội vụ đã nghiêm túc, khẩn trương xây dựng hồ sơ dự án Luật; Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đã chủ động nghiên cứu, phối hợp chặt chẽ với Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội chuẩn bị Báo cáo thẩm tra sơ bộ toàn diện, cụ thể, bảo đảm chất lượng. Qua thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất về sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật An toàn, vệ sinh lao động.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động; lưu ý việc cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải bảo đảm không làm giảm yêu cầu an toàn, nhất là đối với công việc có yêu cầu nghiêm ngặt. Cần xác định rõ trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với việc tổ chức và bảo đảm chất lượng huấn luyện.

Về quản lý máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, cần cân nhắc kỹ việc bãi bỏ khai báo khi không còn sử dụng hoặc thải bỏ; làm rõ cơ chế quản lý thay thế, kết nối, chia sẻ dữ liệu và hậu kiểm.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị tiếp tục rà soát việc phân cấp, phân quyền và cơ chế khai báo, điều tra tai nạn lao động; xác định rõ trách nhiệm, cơ chế phối hợp giữa Ủy ban nhân dân cấp xã, Công an xã, cơ quan chuyên môn cấp tỉnh và cơ quan có liên quan. Việc giao nhiệm vụ cho cấp xã phải gắn liền với điều kiện về nhân lực, chuyên môn, kinh phí và hạ tầng đối với các vấn đề chuyển tiếp có tính đặc thù.

Về tổ chức thi hành, đề nghị tiếp tục rà soát kỹ quy định về hiệu lực thi hành, quy định chuyển tiếp, các nội dung giao Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và các cơ quan có thẩm quyền quy định chi tiết, bảo đảm thống nhất với các Luật có liên quan, không để phát sinh khoảng trống; khẩn trương chuẩn bị các Nghị định, Thông tư và văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm rõ trách nhiệm, rõ đầu mối, được ban hành kịp thời, có hiệu lực đồng bộ với Luật.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, trên cơ sở ý kiến tại phiên họp, đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Nội vụ phối hợp với các bộ, ngành có liên quan nghiên cứu tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra của Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội và các cơ quan của Quốc hội; tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, bảo đảm hồ sơ trình Quốc hội thể hiện rõ việc tiếp thu, giải trình các vấn đề còn có ý kiến khác nhau và các nội dung Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu rà soát và hoàn thiện.

Giao Ủy ban Văn hóa và Xã hội tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ, các cơ quan có liên quan trong quá trình hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.