* Về điều kiện hưởng lương hưu: người tham gia BHXH được hưởng
lương hưu khi đủ điều kiện về tuổi đời theo quy định tại Điều 169 Bộ Luật Lao
động năm 2019 (năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao
động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với nam; đủ 55 tuổi 04 tháng đối
với nữ. Sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng với lao động nam; 04 tháng với
lao động nữ cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60
tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035) và có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên.
Người lao động có thể nghỉ hưu thấp hơn không quá 05 tuổi so với tuổi
nghỉ hưu của người lao động làm việc trong điều kiện lao động bình thường nếu
có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên và thuộc một trong các trường hợp dưới đây:
- Có từ đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc nặng nhọc độc hại nguy
hiểm (NNĐHNH) hoặc đặc biệt NNĐHNH thuộc danh mục do Bộ Lao động -
Thương binh và Xã hội ban hành;
- Có từ đủ 15 năm trở lên làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội
đặc biệt khó khăn (bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ
số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021);
- Có tổng thời gian làm nghề, công việc NNĐHNH hoặc đặc biệt
NNĐHNH và thời gian làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt
khó khăn (bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7
trởlên trước ngày 01/01/2021) từ đủ 15 năm trở lên.
- Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên;
Người lao động có thể nghỉ hưu thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ
hưu của người lao động làm việc trong điều kiện lao động bình thường nếu có
đủ 20 năm đóng BHXH trở lên và thêm một trong các điều kiện sau:
- Có đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò.
- Bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
Người lao động không bị quy định giới hạn về tuổi đời khi đã có đủ 20
năm đóng BHXH và thuộc một trong các trường hợp sau đây:
- Bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp;
- Bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và có đủ 15 năm làm
nghề hoặc công việc đặc biệt NNĐHNH thuộc danh mục do Bộ Lao động -
Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế ban hành.
* Trường hợp của Bạn, có thể tham gia BHXH tự nguyện cho đủ 20 năm
tham gia BHXH để hưởng lương hưu khi đủ điều kiện về tuổi đời theo quy định.
Theo quy định tại khoản 4 Điều 2, khoản 2 Điều 4 Luật BHXH năm 2014
thì người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên
và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc; người tham gia BHXH tự
nguyện được hưởng 02 chế độ hưu trí và tử tuất.
- Về mức đóng BHXH tự nguyện, căn cứ quy định tại Điều 10 Nghị định
số 134/2015/NĐ-CP ngày 29/12/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một
số điều của Luật BHXH về BHXH tự nguyện, mức đóng BHXH hằng tháng
bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn.
Mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn thấp nhất
bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn, cao nhất bằng 20 lần mức
lương cơ sở (hiện nay là 29.800.000 đồng).
- Về phương thức đóng, căn cứ quy định tại Điều 9 Nghị định số
134/2015/NĐ-CP, người tham gia được chọn linh hoạt các phương thức đóng
sau đây:
+ Đóng hằng tháng;
+ Đóng 03 tháng một lần;
+ Đóng 06 tháng một lần;
+ Đóng 12 tháng một lần;
+ Đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần;
+ Đóng một lần cho những năm còn thiếu đối với người tham gia BHXH
đãđủ điều kiện về tuổi để hưởng lương hưu theo quy định nhưng thời gian đóng
BHXH còn thiếu không quá 10 năm (120 tháng) thì được đóng cho đủ 20 năm
để hưởng lương hưu.
* Về tính mức hưởng chế độ hưu trí: Theo quy định tại Điều 74 Luật
BHXH năm 2014, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện
hưởng lương hưu được tính bằng 45% mức bình quân thu nhập tháng đóng
BHXH tương ứng với 15 năm đóng BHXH; sau đó cứ thêm mỗi năm thì tính
thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng 75%. Từ ngày
01/01/2018, mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện hưởng
lương hưu được tính bằng 45% mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH
tương ứng với số năm đóng BHXH: lao động nam nghỉ hưu từ năm 2022 trở đi
là 20 năm, lao động nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm, sau đó cứ thêm
mỗi năm đóng BHXH thì được tính thêm 2%; mức tối đa bằng 75%.
BHXH Việt Nam cung cấp thông tin về chế độ được hưởng, điều kiện
tham gia, mức đóng và điều kiện hưởng lương hưu để Bạn nắm được. Đề nghị
Bạn căn cứ quy định của chính sách và tình hình kinh tế của gia đình để quyết
định lựa chọn mức đóng, phương thức đóng BHXH tự nguyện phù hợp; đồng
thời liên hệ với cơ quan BHXH nơi cư trú hoặc đại lý thu BHXH tại địa phương
để được tư vấn, hướng dẫn cụ thể việc tham gia BHXH tự nguyện và giải quyết
hưởng chế độ hưu trí đối với Bạn.