Theo quy định của pháp luật hiện hành, người lao động tham gia BHXH,
khi nghỉ việc, tùy từng điều kiện cụ thể mà được hưởng các chế độ dưới đây:
* Lương hưu hàng tháng
Tại điểm a, b khoản 1 Điều 219 Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 ngày
20/11/2019 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung Điều 54, 55 Luật BHXH 2014 và
hướng dẫn chi tiết tại Điều 4, 5 Nghị định số 135/2020/NĐ-CP ngày 18/11/2020
của Chính phủ quy định về tuổi nghỉ hưu quy định điều kiện hưởng lương hưu
như sau:
1. Người lao động khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên thì
được hưởng lương hưu nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2021, tuổi nghỉ hưu của NLĐ trong điều
kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với lao động nam và đủ 55
tuổi 04 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối
với lao động nam cho đến khi đủ 62 tuổi vào năm 2028 và cứ mỗi năm tăng
thêm 04 tháng đối với lao động nữ cho đến khi đủ 60 tuổi vào năm 2035.
b) Người lao động có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn nhưng không quá 05
tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại điểm a nêu trên tại thời điểm nghỉ hưu, trừ
trường hợp pháp luật có quy định khác nếu thuộc một trong các trường hợp dưới
đây:
- Có từ đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc NNĐHNH hoặc đặc biệt
NNĐHNH thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành;
- Có từ đủ 15 năm trở lên làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội
đặc biệt khó khăn (bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ
số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021);
- Người lao động có tổng thời gian làm nghề, công việc NNĐHNH hoặc
đặc biệt NNĐHNH và thời gian làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội
đặc biệt khó khăn (bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ
số 0,7 trở lên trước ngày 01/01/2021) từ đủ 15 năm trở lên.
c) Người lao động có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với
tuổi nghỉ hưu quy định tại Điểm a nêu trên tại thời điểm nghỉ hưu nếu có đủ 15
năm làm công việc khai thác than trong hầm lò;
d) Người bị nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện
nhiệm vụ được giao.
19
2. Lao động nữ là cán bộ, công chức cấp xã hoặc là người hoạt động
không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn tham gia BHXH khi nghỉ việc mà có
từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng BHXH và đủ tuổi nghỉ hưu quy định tại
Điểm a Khoản 1 nêu trên thì được hưởng lương hưu.
3. Người lao động khi nghỉ việc có đủ 20 năm đóng BHXH trở lên được
hưởng lương hưu với mức thấp hơn nếu thuộc một trong các trường hợp sau
đây:
- Có tuổi thấp hơn tối đa 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại Điểm a
Khoản 1 nêu trên tại thời điểm nghỉ hưu khi bị suy giảm KNLĐ từ 61% đến
dưới 81%;
- Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi nghỉ hưu quy định tại Điểm a
Khoản 1 nêu trên tại thời điểm nghỉ hưu khi bị suy giảm KNLĐ từ 81% trở lên;
- Có đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại,
nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành
và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
* Điều kiện hưởng BHXH một lần đối với người lao động nghỉ việc, bảo
lưu thời gian đóng BHXH
Theo quy định tại khoản 1 Điều 8 Nghị định số 115/2015/NĐ-CP ngày
11/11/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH về
BHXH bắt buộc, người lao động khi nghỉ việc mà có yêu cầu thì được hưởng
BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các khoản 1, 2 và 4 Điều 54
của Luật BHXH năm 2014 mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo
quy định tại khoản 3 Điều 54 của Luật BHXH mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH
và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện;
b) Sau một năm nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH và không tiếp
tục đóng BHXH;
c) Ra nước ngoài để định cư;
d) Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng
như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển
sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế.
Việc xác định Bạn được hưởng lương hưu tại thời điểm nào hoặc có được
hưởng BHXH một lần hay không căn cứ vào các thông tin cụ thể như: Tuổi, giới
tính, tổng thời gian đóng BHXH, quá trình công tác, đóng BHXH, tình trạng sức
khỏe, tình trạng định cư … của Bạn. Do Bạn không cung cấp đủ các thông tin
nêu trên nên BHXH Việt Nam cung cấp thông tin quy định chung của chính
sách về điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng để Bạn đối chiếu với thông tin cụ
20
thể của bản thân để nghiên cứu, xem xét việc hưởng lương hưu hoặc hưởng
BHXH một lần của mình.
Đối chiếu các quy định nêu trên, khi nghỉ việc Bạn có 24 năm đóng
BHXH thì không được hưởng BHXH một lần theo quy định tại điểm b khoản 1
Điều 8 Nghị định số 115/2015/NĐ-CP nêu trên. Trường hợp không tiếp tục
tham gia BHXH thì khi đủ điều kiện hưởng lương hưu theo các quy định nêu
trên thì Bạn được hưởng lương hưu hằng tháng.