Theo quy định tại Khoản 4 Điều 2 Luật BHXH năm 2014 thì người tham
gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc
đối tượng tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của pháp luật. Trường hợp mẹ
của Bạn đang làm tự do, không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc nên
được quyền lựa chọn mức thu nhập phù hợp để tham gia BHXH tự nguyện.
Về phương thức đóng, căn cứ quy định tại Điều 9 Nghị định số
134/2015/NĐ-CP, người tham gia được chọn linh hoạt các phương thức đóng sau
đây:
- Đóng hằng tháng;
- Đóng 03 tháng một lần;
- Đóng 06 tháng một lần;
- Đóng 12 tháng một lần;
- Đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần;
- Đóng một lần cho những năm còn thiếu đối với người tham gia BHXH đã
đủ điều kiện về tuổi để hưởng lương hưu theo quy định nhưng thời gian đóng
BHXH còn thiếu không quá 10 năm (120 tháng) thì được đóng cho đủ 20 năm để
hưởng lương hưu.
Về mức đóng BHXH tự nguyện, căn cứ quy định tại Điều 10 Nghị định số
134/2015/NĐ-CP ngày 29/12/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều
của Luật BHXH về BHXH tự nguyện, mức đóng BHXH hằng tháng bằng 22%
mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn để làm căn cứ
đóng BHXH; mức thu nhập tháng mà người tham gia BHXH tự nguyện được lựa
chọn thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn (hiện nay là
700.000 đồng/tháng), cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở (hiện nay là
29.800.000 đồng). Đồng thời, người tham gia BHXH tự nguyện được Nhà nước
9
hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng BHXH hằng tháng theo
mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn quy định tại Khoản 1 Điều 10 Nghị
định này, cụ thể:
a) Bằng 30% đối với người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ nghèo;
b) Bằng 25% đối với người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ cận nghèo;
c) Bằng 10% đối với các đối tượng khác.
Về điều kiện hưởng lương hưu theo quy định hiện hành
Tại Điều 3, 4 Nghị định số 134/2015/NĐ-CP quy định về mức lương hưu
hàng tháng được tính bằng tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng nhân với mức bình
quân thu nhập tháng đóng BHXH. Mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH
được tính bằng bình quân các mức thu nhập tháng đã đóng BHXH của toàn bộ
thời gian đóng. Thu nhập tháng đã đóng BHXH sau điều chỉnh của từng năm bằng
thu nhập tháng đã đóng BHXH của từng năm nhân với mức điều chỉnh thu nhập
tháng đã đóng BHXH của năm tương ứng theo quy định của Bộ Lao động -
Thương binh và Xã hội tại thời điểm NLĐ đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Việc tính tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng theo quy định tại Luật BHXH
năm 2014 đối với lao động nữ đủ tuổi hưởng lương hưu và đóng BHXH đủ 20
năm là 55%.
Năm nay Mẹ của Bạn 55 tuổi, để được hưởng lương hưu sớm nhất, Mẹ của
Bạn có thể lựa chọn đóng BHXH theo các phương thức: Đóng hằng tháng; Đóng
03 tháng một lần; Đóng 06 tháng một lần; Đóng 12 tháng một lần; Đóng một lần
cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần, khi đủ 65 tuổi mà Bà đã
có đủ 10 năm đóng BHXH tự nguyện thì Bà được đóng BHXH tự nguyện một lần
cho 10 năm còn thiếu cho đủ 20 năm để đủ điều kiện được hưởng lương hưu hằng
tháng đến trọn đời, khi đó Mẹ của Bạn còn được cấp thẻ BHYT miễn phí và được
hưởng các chế độ liên quan của người hưởng lương hưu.
Tùy vào mức thu nhập do Mẹ của Bạn lựa chọn, căn cứ các quy định về
tính mức đóng - mức hưởng nêu trên, cơ quan BHXH sẽ tư vấn mức đóng hàng
tháng trong 20 năm và mức hưởng của từng mức thu nhập do NLĐ lựa chọn. Do
đó, mời Bạn liên hệ với cơ quan BHXH địa phương đề nghị giải thích cụ thể về
mức đóng và quyền lợi được hưởng đối với Mẹ của Bạn để có lựa chọn phù hợp
với điều kiện kinh tế của Mẹ Bạn