BHXH Việt Nam trả lời về nội dung 1, 2 với các tình huống do Bạn đọc
đưa ra như sau:
Tình huống 1:
* Về hưởng BHXH một lần:
- Tại điểm c khoản 1 Điều 60 Luật BHXH năm 2014, quy định: “Người
đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại
liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn
AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế” được hưởng BHXH một
lần.
- Điều 109 Luật BHXH năm 2014 quy định hồ sơ hưởng BHXH một lần
đối với trường hợp này gồm:
1. Sổ BHXH.
2. Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần của người lao động.
3. Trích sao hồ sơ bệnh án trong trường hợp quy định tại điểm c khoản 1
Điều 60 và điểm c khoản 1 Điều 77 của Luật này.
Đối chiếu quy định nêu trên, nếu Bạn có nguyện vọng hưởng BHXH một
lần và hồ sơ bệnh án thể hiện tình trạng sức khỏe bị ung thư thì Bạn đủ điều kiện
hưởng BHXH một lần.
Trường hợp Bạn không hưởng BHXH một lần ngay thì thời gian đã đóng
BHXH của Bạn sẽ được bảo lưu trên sổ BHXH cho đến khi Bạn có nhu cầu và đủ
điều kiện hưởng BHXH sau này.
* Về bảo hiểm thất nghiệp
Điều kiện hưởng:
- Tại Điều 49 Luật Việc làm quy định người lao động đang đóng bảo hiểm
thất nghiệp (BHTN) được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi có đủ các điều kiện sau
đây:
1. Chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, trừ các trường
hợp sau đây:
a) Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm
việc trái pháp luật;
b) Hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng;
2. Đã đóng BHTN từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi
chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc đối với trường hợp làm việc
theo Hợp đồng lao động; hợp đồng làm việc xác định thời hạn hoặc không xác
định thời hạn; đã đóng BHTN từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 36 tháng trước
khi chấm dứt hợp đồng lao động đối với trường hợp làm việc theo Hợp đồng lao
7
động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng
đến dưới 12 tháng.
3. Đã nộp hồ sơ hưởng TCTN tại Trung tâm dịch vụ việc làm theo quy định
tại khoản 1 Điều 46 của Luật Việc làm (trong thời hạn 03 tháng, kể từ ngày chấm
dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc).
4. Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày, kể từ ngày nộp hồ sơ hưởng BHTN,
trừ các trường hợp sau đây:
a) Thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an;
b) Đi học tập có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên;
c) Chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ
sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc;
d) Bị tạm giam; chấp hành hình phạt tù;
đ) Ra nước ngoài định cư; đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng;
e) Chết.
* Về việc chi trả trợ cấp thất nghiệp:
Theo hướng dẫn tại khoản 2 Điều 18 Nghị định 28/2015/NĐ-CP như sau:
“a) Tổ chức bảo hiểm xã hội thực hiện chi trả trợ cấp thất nghiệp tháng đầu
tiên của người lao động trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được
quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp;
b) Tổ chức bảo hiểm xã hội thực hiện chi trả trợ cấp thất nghiệp cho người
lao động từ tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp thứ 2 trở đi trong thời hạn 05 ngày
làm việc, tính từ thời điểm ngày thứ 07 của tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp đó
nếu không nhận được quyết định tạm dừng hoặc chấm dứt hưởng trợ cấp thất
nghiệp đối với người lao động. Trường hợp thời điểm ngày thứ 07 nêu trên là
ngày nghỉ thì thời hạn chi trả trợ cấp thất nghiệp được tính từ ngày làm việc tiếp
theo.”
Theo đó, tại Điều 50 Luật Việc làm quy định: Mức hưởng trợ cấp thất
nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất
nghiệp của 06 tháng liền kề trước khi thất nghiệp nhưng tối đa không quá 05 lần
mức lương cơ sở đối với người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền
lương do Nhà nước quy định hoặc không quá 05 lần mức lương tối thiểu vùng
theo quy định của Bộ luật lao động đối với người lao động đóng bảo hiểm thất
nghiệp theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định tại thời điểm
chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc.
Đồng thời, trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, hằng tháng, người
lao động còn phải đến Trung tâm Dịch vụ việc làm nơi đang hưởng trợ cấp để
thông báo về việc tìm kiếm việc làm của mình thì mới được hưởng trợ cấp của
tháng đó, trừ một số trường hợp đặc biệt.
Khi Bạn nghỉ việc, nếu Bạn đủ điều kiện theo quy định nêu trên và có yêu
cầu hưởng BHTN thì Ban liên hệ với Trung tâm Dịch vụ việc làm để được hướng
dẫn nộp hồ sơ hưởng TCTN theo quy định.
Căn cứ quy định trên, trợ cấp thất nghiệp được cơ quan BHXH chi trả theo
từng tháng cho người lao động. Vì vậy, Bạn không thể lấy trợ cấp thất nghiệp một
lần cho toàn bộ thời gian mà mình được hưởng.
Tình huống 2:
Giả định trường hợp của Bạn bệnh tiên lượng xấu và Bạn không đề nghị
giải quyết hưởng BHXH một lần mà không may Bạn qua đời thì thân nhân của
Bạn sẽ được hưởng quyền lợi về chế độ tử tuất theo quy định tại Luật BHXH năm
2014 như sau:
1) Trợ cấp mai táng: bằng 10 lần mức lương cơ sở tại tháng người tham gia
BHXH chết.
2) Trợ cấp tuất (trợ cấp tuất một lần hoặc trợ cấp tuất hằng tháng) quy
định tại các Điều 67, Điều 69 Luật BHXH năm 2014:
BHXH Việt Nam cung cấp thông tin quy định chung về các nội dung Bạn
quan tâm.